تأثير نوع و ميزان مصرف زئوليت طبيعي بر عملكرد و اجزاي عملكرد ارزن معمولي (Panicum miliaceaum L)

در سال‌هاي اخير، مصرف بي رويه نهاده‌هاي كشاورزي به‌ويژه كودهاي شيميايي و روش هاي رايج توليد محصولات زراعي مشكلاتي را به‌وجود آورده كه موجب توجه بيشتري به كشاورزي پايدار شده است. زئوليت ها از جمله كاني هاي طبيعي هستند كه داراي ارزش غذايي نيز بوده و مي تواند گامي در راستاي دستيابي به كشاورزي پايدار محسوب شود. پژوهش حاضر با هدف ارزيابي تأثير نوع و مقدار زئوليت طبيعي بر عملكرد و اجزاي عملكرد ارزن معمولي (رقم پورسو) (با هدف برداشت دانه) در سال زراعي 1396 در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه بيرجند به‌صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل چهار نوع زئوليت (كلسيك گرانول، كلسيك پودري، پتاسيك گرانول و پتاسيك پودري) در سه سطح (صفر، ۵ و ۱۰ تن در هكتار) بودند. نتايج نشان داد، كاربرد انواع مختلف زئوليت سبب افزايش معني دار صفات وزن هزار دانه و تعداد دانه در خوشه در سطح احتمال پنج درصد و عملكرد دانه، كارايي مصرف آب در سطح احتمال يك درصد در مقايسه با شاهد (عدم كاربرد زئوليت) شد. افزايش كاربرد زئوليت از 5 به 10 تن در هكتار موجب افزايش معني دار تعداد خوشه در هر بوته، تعداد دانه در خوشه، وزن هزار دانه، عملكرد بيولوژيك، عملكرد دانه و كارايي مصرف آب شد، لذا با كاربرد بهينه اين كود تا حدودي از اثرات تنش خشكي بر گياهان كاسته مي گردد و جهت معرفي در مناطق خشك توصيه مي گردد.