ارزيابي خطر سرطان‌زايي و غير سرطان‌زايي (بهداشتي) فلزات سنگين موجود در گرد و خاك داخل كابين و فيلتر هواي خودروهاي مختلف در شهر اهواز

زمينه و هدف: در طول چند دهه گذشته، آلودگي فلزات سنگين در گرد و خاك فضاهاي داخلي به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته است. در حالي كه كيفيت محيط درون خودروها به اندازه كافي مورد توجه قرار نگرفته است. بنابراين، اهداف خاص اين مطالعه به طور كلي شامل بررسي مقدار فلزات سنگين انتخابي در گرد و خاك خودروهاي شخصي و نيز ارزيابي خطر سرطان‌زايي و غير سرطان زايي مواجهه با گرد و خاك داخل اين خودروها از طريق بلع، استنشاق و جذب پوستي در شهر اهواز است.روش بررسي: در اين مطالعه 10 خودرو انتخاب شد. شرط انتخاب خودروها عدم شستشوي خودرو به مدت يك هفته بوده است. سپس از گرد و خاك فيلتر كولر و نيز كابين هر خودرو، نمونه هايي جمع آوري و كدگذاري شد. به منظور تعيين تركيب فلزات سنگين، آناليز طيف‌ سنجي (ICP) بر روي نمونه ها صورت گرفت.يافته ها: بررسي شاخص خطر غير سرطان زايي (HI) در مطالعه حاضر بيانگر مقادير بيش از ۱ و به عبارتي ريسك خطر سلامت بالا است. ترتيب مقادير شاخص HI براي فلزات سنگين عبارت است از Pb Cu Cr Fe Zn Cd Ni، اين مسير در كودكان HQing HQinh hqder و در بزرگسالان از روند HQing hqder HQinh تبعيت مي كند. همچنين بررسي مقادير فاكتور غني شدگي نمونه هاي مورد مطالعه، بيشترين و كمترين مقادير را به ترتيب براي عنصر مس (4/3) و نيكل (8/3) نشان داد. بررسي شاخص زمين انباشت نيز بيشترين و كمترين مقادير را به ترتيب براي عنصر آهن (12/75) و نيكل (1/9) و ميزان شاخص بار آلودگي و آلودگي يكپارچه را به ترتيب 1/34+E27 و 9E+2/07 نشان داده است كه بيانگر حدود متوسط براي فلزات سنگين مورد مطالعه است.نتيجه‌گيري: بر اساس اين مطالعه، خطر غير‌ سرطان زايي فلزات مورد مطالعه (بجز فلزات سنگينFe  و  Cu) براي كودكان بيش از بزرگسالان برآورد شده است. هچنين بررسي شاخص CR براي سه فلز سنگين سرطان زاي كادميوم، كروم و آرسنيك نيز از سطح بي خطر تجاوز كرده است، اين شاخص نيز براي كودكان مسير بلع دهاني و براي بزرگسالان مجاري تنفسي را هدف فلزات سنگين بيان مي كند. در مطالعه حاضر مقادير فلزات سنگين مورد مطالعه بيش از استانداردهاي تعيين شده است. فاكتورهاي مواجهه و ارزيابي پارامترهاي ريسك اين مطالعه، سطح خطر سرطان زايي و غير سرطان زايي براي كودكان و بزرگسالان، در محدوده مخاطره است. در مطالعه انجام شده غني شدگي فلزات سنگين در فيلتر خودرو، بيش از كابين است.