بررسي الگوي مصرف شير و لبنيات محلي دامي و عوامل مؤثر بر آن در زنان شهر قم در سال 1401: مطالعه مقطعي مبتني بر جامعه

زمينه مطالعه: شير و محصولات لبني از اهميت خاصي در بيماري‌هاي منتقله از غذا در سطح جهان برخوردار است. لبنيات غير پاستوريزه به دلايل توليد خانگي، ادعاي سالم‌تر بودن، بالاتر بودن ارزش تغذيه‌اي، سهولت دسترسي و طعم شير طرفداران خاص خود را دارد.هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسي ميزان مصرف لبنيات محلي و عوامل مؤثر بر آن در زنان شهر قم در سال 1401 انجام شد.روش‎كار: در يك مطالعه مقطعي تحليلي بر روي 319 نفر از زنان شهر قم كه از طريق نمونه‌گيري طبقه‌اي- تصادفي انتخاب شده بودند اطلاعات دموگرافيك افراد (سن، تحصيلات، وضعيت اشتغال و درآمد) و همچنين ميزان مصرف انواع لبنيات محلي بررسي شد. همچنين يك پرسشنامه مبتني بر تئوري قصد رفتاري شامل 32 سوال در 4 بخش نگرش تغذيه‌اي، هنجار‌هاي انتزاعي، قصد رفتاري و رفتار تغذيه‌اي جمع‌آوري شد. پرسشنامه براي افراد بي‌سواد از طريق مصاحبه تكميل شد. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS و از طريق آزمون‌هاي آماري آناليز واريانس و مربع كاي تجزيه و تحليل شد.نتايج: شيوع كلي مصرف شير محلي برابر با 3/82 درصد، ماست 1/85 درصد، پنير 3/57 درصد، خامه 7/53 درصد، كره 3/42 درصد و كشك 9/33 درصد به دست آمد. همچنين بالاترين شيوع مصرف روزانه مربوط به شير 9/13 درصد و ماست 8/11 درصد و كمترين مصرف مربوط به كشك و خامه 1/3‌‌ درصد و 1/5 درصد بوده است. بين قصد رفتاري و نگرش تغذيه‌اي با نوع لبنيات مصرفي تفاوت معني‌داري وجود داشت (05/0 P). همچنين ميان نوع لبنيات مصرفي همسر و شغل دامداري تفاوت معني‌داري وجود داشت (001/0=P) اما بين نوع لبنيات مصرفي همسر با سطح تحصيلات، تأهل، وضعيت اشتغال و ارتباط با روستاي‌ها تفاوت معني‌داري ديده نشد (05/0 P).نتيجه­گيري نهايي: الگوي مصرف لبنيات در جامعه نشان داد كه شيوع مصرف لبنيات محلي به خصوص مصرف شير و ماست محلي در شهر قم بالا مي‌باشد. مصرف بالاي لبنيات محلي در حالي است كه قصد رفتاري آن‌ها براي مصرف لبنيات سالم بالا بوده اما نگرش تغذيه‌اي و رفتار تغذيه‌اي مناسبي ندارند. به همين دليل زمينه ابتلا به بيماري‌هاي مشترك انسان و حيوان از جمله تب مالت در شهر قم بالاست.