بررسي استعاره مفهوميِ «انسان، فناوري است» در زبان محاوره عربي

از منظر زبان‌شناسي شناختي، نظامِ مفهومي كه انسان بر اساس آن فكر مي‌كند و سخن مي‌گويد ماهيتي مبتني بر استعاره دارد؛ بنابراين استعاره بخش مهمي از زبان را تشكيل مي‌دهد و مي‌تواند يكي از راه‌هاي شناخت ساختار رواني افراد جامعه و مفاهيم ذهني آن‌ها باشد. به‌تبع آن، استعاره برگرفته از فناوري نيز مي‌تواند بيان‌كننده ساختار رواني گويشوران زبان و مفاهيم ذهني آن‌ها درباره نحوه مواجهه انسان با فناوري و چگونگي تعامل اين دو با هم باشد. در اين پژوهش تلاش شده با تكيه‌بر روش توصيفي-تحليلي، استعاره مفهومي «انسان، فناوري است» در زبان محاوره عربي بررسي شود. نتايج نشان مي‌دهد در زبان محاوره عربي يك مدل شناختي-آرماني از ارتباط انسان و فناوري وجود دارد كه در آن، قلمرو منبع شامل عناصري همچون «ماشين»، «تلفن همراه»، «رايانه»، «اينترنت» و «صنعت» است و «انسان» به‌عنوان قلمرو هدف، نقطه ثقل اين مدلِ شناختي است. بنابراين استعاره مفهومي «انسان، فناوري است» با تمامي اجزايش، به‌طور ناخودآگاه در زبان محاوره عربي برانگيخته‌شده و نگاشت استعاري ميان قلمرو منبع و هدف را پديد مي‌آورد. نگاشتي كه بر مبناي آن مفاهيم انتزاعي با زباني ساده و ملموس بيان مي‌شود و به‌نوعي تداعي‌گر استيلاي فناوري بر ذهن و زبان انسان و ناتواني او در برابر فناوري است.