بررسي نقش مبناي غرب ‌شناختي و جامعه ‌شناختي فرايند توليد علم، در تعيين هويت علم ديني از منظر فرهنگستان علوم اسلامي

توليد علم ديني يكي از مقدمات بسيار مهم در تحقق تمدن اسلامي است و از اين رو همواره دغدغه انديشمندان اسلامي بوده است. راهكارهاي مختلفي نيز براي توليد علمي ديني پيشنهاد شده است. يكي از مراكزي كه با سابقه‌اي طولاني به اين امر اهتمام ويژه داشته و توليدات و نظريه‌هاي درخور توجهي در اين موضوع ارائه داده است، «فرهنگستان علوم اسلامي» است. ارائه نظريه در توليد علم ديني قبل از تبيين هويت آن خطاست و محققان را به مغالطات فراوان مبتلا خواهد كرد؛ به همين دليل فرهنگستان در تعيين «هويت علم ديني» به ابعاد شش‌گانه غرب‌شناختي و جامعه‌شناختي فرايند توليد علم، معرفت‌شناختي، فلسفي، منطقي، روش‌شناختي، و دين‌شناختي پرداخته است. در اين نوشته دو مبناي نخست بررسي شده‌اند. اصحاب فرهنگستان در مبناي غرب‌شناختي فرايند توليد علم به ماهيت غيرالاهي علوم توليدشده در دنياي مدرن قائل‌اند و در مبناي جامعه‌شناختي، حالت‌هاي بيست‌وهفت‌گانه ترابط «عوامل»، «مقاطع» و «سطوح» توليد علم را طرح كرده‌اند.