تعيين ميزان تغييرات اجزاي اصلي زهر زنبورعسل در سه فصل و چند منطقه جغرافيايي ‏ايران

زنبورعسل حشره اي كوچك با محصولات پرفايده ي بسياري است. زهر يكي از اين محصولات بوده كه فوايد درماني و ارزش تجاري بالايي دارد. عوامل بسياري بر زهر زنبور و اجزاء اصلي آن يعني مليتين، آپامين و فسفوليپاز A2 تاثير گذارند. در اين پژوهش اثر فصل و موقعيت جغرافيايي بر اجزاء اصلي زهر، طي سه فصل بهار، تابستان و پاييز در 8 شهر، در قالب طرح كاملا تصادفي با 4 تكرار (كندو) بررسي شده است. آناليز نمونه هاي زهر مناطق مختلف با دستگاه HPLC نشان داد كه اجزاء نامبرده زهر به غير از آپامين (0.339= ميزان همبستگي(، همبستگي با فصل نداشتند. ميانگين پروتئين، مليتين و فسفوليپاز A2 نمونه ها، در طول 3 فصل تفاوت معني داري نداشت(0.05 p). حداكثر ميانگين درصد مليتين (63.15 %) و فسفوليپاز A2 (8.19%) در بهار، و آپامين (4.03%) و پروتئين (48.89 ميكروگرم بر 100 ميليگرم) در تابستان بود. بيشترين ميزان پروتئين و آپامين زهر مربوط به شهر كرج (به ترتيب 50.28% و 4.33%)، بيشترين ميزان مليتين شهر خرم آباد (66.82%) و بيشترين ميزان فسفوليپاز A2مربوط به شهر بيرجند (8.85%) بود. تاثيراتي كه فصل از طريق دما بر روي تركيبات زهر مي گذارد مي تواند علاوه بر تاثير مستقيم بر زنبورعسل و غدد توليد زهر، از طريق تاثير بر پوشش گياهي منطقه و يا وجود تغييرات فصلي در تركيبات زهر در كنار تاثير موقعيت جغرافيايي بازتابي از تفاوت پوشش گياهي باشد.