ارزيابي تنوع ژنتيكي گوجه فرنگي (Solanum lycopersicum L.) مبتني بر مقايسه كارآيي دو نشانگر SSR و ISSR

هدف: اين تحقيق به منظور ارزيابي تنوع ژنتيكي توده هاي گوجه فرنگي متعلق به كلكسيون هسته بانك ژن گياهي ملي ايران انجام شد. هم چنين بررسي مقايسه اي كارآيي دو نشانگر مولكولي SSR و ISSR در بررسي تنوع ژنتيكي و قابليت تفكيك توده هاي مختلف گوجه فرنگي از اهداف ديگر اين مطالعه بود.مواد و روش ها: در اين تحقيق تنوع ژنتيكي بين و درون گونه اي 30 توده گوجه فرنگي متعلق به تواحي مختلف ايران و جهان ارزيابي شد. براي اين منظور نمونه هاي برگي مورد نياز در مرحله چهار برگي از توده هاي مورد بررسي برداشت و پس از استخراج DNA انگشت نگاري با استفاده از 13 نشانگر ISSR و 5 نشانگر SSR انجام شد.نتايج: تعداد قطعات تكثير شده چند شكل و متوسط شاخص هاي قدرت تفكيك و شاخص نشانگري براي نشانگر ISSR بيشتر از SSR بود. با اين حال محتواي اطلاعات چندشكلي در نشانگر SSR بيشتر از ISSR به دست آمد. نتايج حاصل از تجزيه واريانس مولكولي نشان داد كه هر دو سيستم نشانگري كارآيي مطلوبي در ارزيابي تنوع بين گونه اي داشتند، به طوري كه بيشترين تنوع ژنتيكي مشاهده شده در بين گونه بيشتر از درون گونه برآورد شد. در برآورد پارامترهاي ژنتيكي نيز نشانگر SSR در كليه پارامترها مقادير بزرگ تري را در مقايسه با نشانگر ISSR داشت. هم چنين اين مقادير در S. lycopersicum esculantum بيشتر ازS. lycopersicum cherry بود. در تجزيه خوشه اي بر اساس هر كدام از نشانگرهاي مورد استفاده، توده هاي گوجه فرنگي مورد بررسي در 4 گروه قرار گرفتند. از تجزيه به مختصات اصلي به منظور ارزيابي دقيق تر گروه هاي حاصل از تجزيه خوشه اي استفاده و مشخص شد كه آغازگرهاي SSR از كارآيي ملموس تري در بيان تنوع ژنتيكي موجود در بين توده هاي ايراني و S. lycopersicum Cherry برخوردار بودند، در حالي كه آغازگرهاي ISSR توده هاي متعلق به S. lycopersicum esculantum را بهتر متمايز نمودند.نتيجه‏گيري: نتايج اين تحقيق حاكي از وجود تنوع ژنتيكي بالا در درون و بين گونه هاي گوجه فرنگي مورد مطالعه بود. با توجه به خصوصيات مشاهده شده در هر كدام از نشانگرهاي مورد استفاده مي توان انتظار داشت كه كاربرد آغازگرهاي ISSR براي اشباع نقشه هاي ژنتيكي و آغازگرهاي SSR در بررسي ساختار جمعيت و گروه بندي توده هاي مختلف از كارآيي بالاتري برخوردار باشد.