كليشه هاي جنسيتي در گلستان و بوستان سعدي «براساس الگوي تركيبي ماكيونس (2001) و تايلور (2003)»

يكي از راه‌هاي كشف و فهم گفتمان‌هاي مسلط بر جامعه، دورۀ تاريخي يا گروهي خاص، بررسي و واكاوي كليشه‌هاي جنسيتي است. كليشه‌هاي جنسيتي تصاويري يكنواخت و قالبي دربارۀ رفتارهاي خاص زنان و مردان است كه بدون بررسي و آزمون، ارائه و پذيرفته مي‌شوند. ماكيونس (2001) و تايلور (2003) در اين راستا الگويي ارائه داده‌اند كه شامل هفت گويۀ اصلي و بنيادي راجع‌به كليشه‌هاي جنسيتي است. ازآنجاكه سعدي يكي از اديبان و انديشمندان در حوزه‌هاي فرهنگي و اجتماعي قرن هفتم است،بررسي آثار او از منظر بازنمايي كليشه‌هاي جنسيتي، دربستر ادبي، تاريخي و اجتماعي اهميت دارد. بدين منظور در اين پژوهش با توجه به الگوي مذكور، دو اثر مهم سعدي، گلستان و بوستان، مورد بررسي و تحليل قرارمي‌گيرد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد شش گويه از هفت گويۀ اين الگو در گلستان و بوستان در قالب عبارات و حكايات مختلف بازنمايي شده‌اند و سعدي و جامعۀ او به اين گويه‌ها نگرش مثبت دارند. زنان از اين منظر ترسو، ضعيف، منفعل، مشاركتي، مطيع، وابسته، عاطفي، زيبا، ظريف، كم‌هوش و كم‌استعداد هستند. در مقابل مردان شجاع، قدرتمند، فعال، رقابتي، مستقل، زمخت، بي‌احساس، عقلاني، باهوش و زيرك هستند. نكتۀ قابل توجه اين است كه اين الگو براي قرن‌هاي متمادي در گفتمان جامعۀ ايراني بازتوليد شده است.