ارزيابي پيامدهاي تغييرات كاربري زمين روي خدمات اكوسيستم در منطقه ‌شهري غرب تهران

اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺎ ﻫﺪف ارزﯾﺎﺑﯽ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﺗﻐﯿﯿﺮات ﮐﺎرﺑﺮي زﻣﯿﻦ ﺑﺮ ارزشﻫﺎي ﺧﺪﻣﺎت اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﻬﺮي واﻗﻊ در ﻏﺮب اﺳﺘﺎن ﺗﻬﺮان اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر، اﺑﺘﺪا اﻧﻮاع ﮐﺎرﺑﺮي/ ﭘﻮﺷﺶ زﻣﯿﻦ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﺳﺎلﻫﺎي 2000 ،1985 و 2015 ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺣﺪاﮐﺜﺮ اﺣﺘﻤﺎل ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ﺷﺪه و ﺗﻐﯿﯿﺮات آنﻫﺎ در ﻃﯽ زﻣﺎن ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﺳﭙﺲ اﻧﻮاع ﺧﺪﻣﺎت اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣﻮﺟﻮد، ﺑﺎ ﺗﺒﻌﯿﺖ از روﯾﮑﺮد ﻧﻈﺮي ﮐﺴﺘﺎﻧﺰا و ﻫﻤﮑﺎراﻧﺶ (1997) ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﺪه و ارزش اﻗﺘﺼﺎدي آنﻫﺎ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪ. در ﻧﻬﺎﯾﺖ، ارﺗﺒﺎط ﻣﯿﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﮐﺎرﺑﺮيﻫﺎ و ارزش ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش رﮔﺮﺳﯿﻮن ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺷﺪ. ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﺗﺠﻤﻊ ﭘﻬﻨﻪﻫﺎي ﺑﺎ ارزش ﺑﺎﻻي ﺧﺪﻣﺎت اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ در ﻧﻮاﺣﯽ ﻣﯿﺎﻧﯽ و ﺷﺮﻗﯽ و در ﻣﺤﻞ اراﺿﯽ ﻣﺮﺗﻌﯽ و ﮐﺸﺎورزي اﺳﺖ. در ﻃﯽ ﺑﺎزه زﻣﺎﻧﯽ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ، ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﮐﺎﻫﺶ ﺳﻄﺢ اراﺿﯽ ﻣﺮﺗﻌﯽ و ﮐﺸﺎورزي، ارزش ﺧﺪﻣﺎت اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان 51/2 درﺻﺪ ﮐﺎﻫﺶ ﯾﺎﻓﺖ. ﺗﺤﻠﯿﻞ رﮔﺮﺳﯿﻮن ﻧﺸﺎن داد 9 ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ- اﻗﺘﺼﺎدي ﺷﺎﻣﻞ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻌﺪاد راهﻫﺎ، ﺗﻌﺪاد ﺷﺎﻏﻼن، ﺟﻤﻌﯿﺖ، وﺳﺎﯾﻞ ﻧﻘﻠﯿﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ، درآﻣﺪ ﻏﯿﺮﮐﺸﺎورزي، ارزش داراﯾﯽﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﯽ، ﺗﻌﺪاد ﻣﻬﺎﺟﺮان وارد ﺷﺪه، اﻧﺪازه ﻗﻄﻌﺎت اراﺿﯽ زراﻋﯽ و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﯽ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ داراي ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺮ ﮐﺎﻫﺶ ارزش ﺧﺪﻣﺎت اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺤﻘﯿﻖ، ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ اﻗﺪاﻣﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي ﻓﻀﺎﯾﯽ در اﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ، ﺑﺎ ﺗﺪوﯾﻦ ﺿﻮاﺑﻂ و ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎي ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﺎﻧﻊ از ﮔﺴﺘﺮش اراﺿﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه در ﭘﻬﻨﻪ اراﺿﯽ ﺳﺒﺰ و ﻃﺒﯿﻌﯽ ﮔﺮدد.