معيارهاي مؤثر در ارتقاي كيفيت محيطي بافت‌هاي ناكارآمد شهري براساس ترجيحات ساكنين مطالعه موردي: محله بيسيم شهر زنجان

در دهه‌هاي اخير، مسئله بافت‌هاي فرسوده و ناكارآمد شهري به‌عنوان اصلي ترين دغدغه برنامه ريزان و مديران شهري مورد توجه محافل علمي و دانشگاهي قرار گرفته است. ازاين‌رو در پژوهش حاضر سعي گرديده است كه ضمن شناسايي معيارهاي مؤثر در مداخله بافت‌هاي ناكارآمد و راهكارهايي براي ارتقاي كيفيت محيطي محله بيسيم شهر زنجان به‌عنوان مورد مطالعاتي بر پايه ترجيحات ساكنين ارائه گردد. اين پژوهش كه باهدف ارتقاي كيفيت محيطي در بافت‌هاي ناكارآمد تهيه‌شده است، ازنظر ماهيت كاربردي و ازنظر روش انجام تحقيق تركيبي است. در بخش اول پژوهش (كيفي)؛ داده‌هاي پژوهش بامطالعه مباني نظري و ادبيات پژوهش، معيارها و شاخص‌هاي مؤثر بر ارتقاي كيفيت محيطي در بافت‌هاي ناكارآمد شناسايي شدند. در بخش دوم پژوهش (كمي)؛ 376 پرسشنامه ميان ساكنين محله بيسيم توزيع و پس از تكميل در نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آزمون‌ T تك نمونه‌اي و مدل تحليل عاملي تأييدي مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد محله بيسيم در وضعيت نامناسبي از كيفيت محيطي قرار دارد كه بهبود آن مستلزم توجه هم‌زمان به همه عوامل دخيل در كيفيت محيط بوده و نيازمند يك برنامه‌ريزي جامع و رسيدگي اساسي است. در رابطه با اولويت‌بندي معيارها نيز، معيار «اقتصادي» با ميزان بار عاملي 0.621 در رتبه نخست اولويت و معيارهاي «عملكردي» و «مديريتي» با ميزان بار عاملي 0.592 در رتبه بعدي قرار دارند. در خصوص زيرمعيارها نيز مؤلفه‌هاي «اشتغال ساكنين و درآمد خانوار» و «دسترسي و ارتباط فضايي» و «سازمان فضايي و نفوذپذيري» به ترتيب در رده‌هاي نخست تا سوم ترجيحات ساكنين به‌منظور ارتقاي كيفيت محله بيسيم قرارگرفته‌اند.