شناسايي تحولات كرونولوژيك الگوهاي رفتاري افراد در بازار سنتي ايراني، موردمطالعه: بازار وكيل شيراز

تحولات عميق كالبدي و اجتماعي دوران مدرن در شهرهاي ايران، منجر به افت ارزش و پيوستگي اجتماعي در بازارها به‌عنوان مكان زيستِ جمعي افراد، بستر رفتارهاي فردي و ميان فردي و كانون ميراث تاريخي شهر شد. بررسي عوامل ايجادكننده تغييرات در بازار ازآن‌جهت كه مجموعهاي درهم‌تنيده از كنشهاي ارزشمند را داراست، حائز اهميت است. بازار وكيل شيراز همچون كالبدي مجروح در پي تقليد نادرست از فرهنگ شهرسازي غرب در وضعيت بي‌توجهي به ساختار شهرسازي ايراني-اسلامي قرار دارد. پژوهش حاضر باهدف تبيين تحولات كرونولوژيك الگوهاي رفتاري افراد در بازار وكيل شيراز با اتخاذ راهبرد استفهامي براي معنا كاوي كنش‌هاي كنشگران و درك جهان ذهني آن‌ها پيش برده شده است. در اين راستا مشاهده مشاركتي و مصاحبه‌هاي ژرف باهدف درون‌نگري همدلانه با كنشگران استفاده شد. يافته‌ها نشان داد كه زير مقوله‌هاي «دوگانه برخورد آشكار و ضمني» و «احساس امنيت و خودماني بودن» در مقوله عرصه كنش متقابل فروشنده-مشتري، زير مقوله‌هاي «جامعه‌پذيري» و «پيوند اجتماعي- عاطفي» در مقوله عرصه كنش فروشنده-فروشنده و زير مقوله‌هاي «سنخيت فرهنگي» و «حس تعلق و مالكيت به فضا» در مقوله كنش رهگذران در حال و گذشته داراي تفاوت‌هايي است و به ترتيب زير مقوله‌هاي «جامعه‌پذيري» با 387 رمزگان، «سنخيت فرهنگي» با 305 رمزگان و «ارتباط اجتماعي-عاطفي» با 147 رمزگان، بيشترين وزن را به خود اختصاص دادند كه به ترتيب در مؤلفه‌هاي شبكه روابط اجتماعي، الگوهاي پايدار فعاليتي و نظام ادراكي- معنايي جاي مي‌گيرند و نشان از تغييرات بدون توجه به ماهيت و ارزش‌هاي تاريخي محيط دارند كه بايد در طرح‌هاي اجرايي و تصميمات مديريت شهري در دستور كار قرار گيرد.