از چمن تا ميدان‌پارك؛ تطبيق ارزيابانه مانايي مكان‌ها در مركز محلات و ميدان‌ پارك‌هاي شهر همدان

آن دسته از ميدان‌هاي شهر همدان كه در تحقيق حاضر موردمطالعه قرار مي‌گيرند، در حقيقت سايت‌هاي تاريخي هستند كه درنتيجه تحولات شهرسازي، امروزه درون فلكه‌هاي شهري واقع‌شده‌اند. بااين‌حال هنوز كاركرد خود را به‌عنوان قرارگاه اجتماعي شهروندان حفظ كرده‌اند. گرچه جزيره مياني اين ميدان‌ها امروزه در محاصره خودروها قرارگرفته اما مردم حتي بيش‌ازپيش به استفاده از آن‌ها مي‌پردازند. پژوهش حاضر با تلفيقي از روش‌هاي كمي و كيفي به دنبال تبيين رابطه بين مراكز سبز محلات قديمي (چمن) و ميدان پارك‌هاي معاصر به‌عنوان دو گونه از مكان‌هاي نمادين سبز در همدان است. سؤال آن است كه تشابهات در علل مانايي مكان‌هاي سبز نمادين شهر همدان (چمن- ميدان پارك) و نيز علل حضور پذيري بالاي آن‌ها در عين مخاطرات ترافيكي كدام است؟ چه عواملي در هريك از ابعاد شكلي، فعاليتي و معنايي در قياس ميان چمن و ميدان پارك اثرگذاري بيشتري بر مانايي مكان داشته است؟ دراين‌راستا با تكنيك تحليل شكاف به كمك پرسشنامه ساختارمند، چهار ميدان پارك معاصر با چهار نمونه از چمن‌هاي قديم همدان به لحاظ عوامل مانايي مكان مورد ارزيابي تطبيقي قرارگرفته‌اند. براي سنجش كمي تردد پياده در نمونه‌هاي مطالعه از تكنيك شمارش دروازه‌اي (Gate Technique) و براي تحليل داده‌هاي پرسشنامه از آزمون T دونمونه‌اي مستقل در نرم‌افزار SPSS22 استفاده‌شده و از نرم‌افزار Excell براي مرتب‌سازي داده‌ها پيش از ورود به SPSS بهره گرفته‌شده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه عوامل معنايي شامل اهميت و اعتبار و منحصربه‌فرد بودن، شكاف ميان عوامل حضور پذيري و مانايي اين دو گونه مكان نمادين سبز را كاسته و در مقابل، عوامل شكلي شامل چشم‌انداز بصري، عناصر طبيعي و محصوريت و استقلال و عامل فعاليتيِ ايمني و آسايش صوتي، افزايش شكاف ميان اين دو گونه كانون نمادين اجتماعي را به همراه داشته است.