تحليل تنش هاي هيدروپليتيكي رودخانه هيرمند از طريق بررسي تغييرات كاربري حوضه از سال 1986 تا سال 2021 با استفاده از روش SVM

آب منبع قدرت است و كمبود آن‌يك موضوع مهم و بسيار استراتژيك است كه بر رشد اجتماعي و اقتصادي جوامع تأثير مي‌گذارد و درنتيجه اقتدار سياسي آن‌ها را تهديد مي‌كند. كمبود آب در رودخانه‌هاي بين‌المللي، سبب سياسي شدن آن و درنتيجه تنش‌هاي آبي مي‌شود. يكي از رودخانه‌هاي بين‌المللي كه تقسيم آن تنش‌هاي هيدروپليتيكي را در پي داشته است، رودخانه هيرمند است. رودخانه هيرمند كه قسمت اعظم آن در خاك افغانستان قرارگرفته است، تأمين‌كننده اصلي آبِ منطقه سيستان در ايران است. هدف اصلي پژوهش حاضر، ارزيابي تحليل هيدروپليتيك رودخانه هيرمند با بررسي تغييرات كاربري حوضه آبريز رودخانه در سه كلاس آب، پوشش گياهي و خاك از سال 1986 تا سال 2021 با استفاده از موتور مجازي پردازش تصاوير ماهواره‌اي (Google Earth Engine) است. نمونه‌هاي تعليمي با روش ماشين بردار پشتيبان (SVM) در 3 كلاس (آب، خاك و پوشش گياهي) طبقه‌بندي‌شده است. در پايان براي اعتبار سنجي داده‌ها، از ضريب كاپا (بدبينانه‌ترين حالت) و ضريب اورال (خوش‌بينانه‌ترين حالت) استفاده‌شده است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه در سال‌هايي كه در حوضه رودخانه هيرمند در افغانستان كم‌آبي، كمبود بارش و خشك‌سالي حاكم مي‌شود، افغانستان با اقداماتي نظير احداث سدهاي جديد و بستن دريچه سدهاي پيشين، بي‌توجهي به معاهده‌هاي دوجانبه و رعايت نكردن حقابه ايران و همچنين رها كردن آب رودخانه به سمت شوره‌زارهاي پايين‌دست داخلي، شرايط هيدروپليتيكي حاكم بر رودخانه، به سمت تنش‌هاي هيدروپليتيكي سوق پيدا مي‌كند.