الگوي تاب آوري سايبري سامانه ها و محصولات دفاعي

هدف: هدف اصلي اين پژوهش ارايه الگوي تاب‌آوري سايبري سامانه‌هاي دفاعي و اهداف فرعي آن تبيين تهديدات سايبري سامانه‌هاي دفاعي، تبيين ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌هاي تاب‌آوري سايبري سامانه‌هاي دفاعي است.روش: پژوهش حاضر در زمره تحقيقات توصيفي/تحليلي با نگاه اكتشافي دسته‌‌بندي مي‌گردد. جمع آوري داده ها در اين پژوهش با بهره گيري از روش نظريه زمينه‌اي و ابزار مصاحبه عميق انجام شده و از ابزار پرسشنامه جهت تعيين ميزان اهميت شاخص‌‌ها و انتخاب شاخص‌هاي نهايي استفاده گرديد. به‌‌ منظور بررسي معني‌‌دار بودن ارتباط ابعاد، مولفه‌ها و شاخص‌ها، از روش تحليل بارعاملي و نرم‌‌افزار اسمارت پي. ال. اس استفاده شد. جامعه آماري پژوهش شامل تعداد 30 نفر از خبرگان و صاحب‌‌نظران اين حوزه و جامعه نمونه به صورت تمام شمار در نظر گرفته شده است.يافته‌ها: الگوي تاب‌آوري سايبري سامانه‌هاي دفاعي در بعدهاي نظارت و راهبري با 4 مولفه اصلي و 21 شاخص، بعد كنترل با 4 مولفه اصلي و 16 شاخص، بعد فرآيند و عمليات با ۳ مولفه اصلي و ۱۷ شاخص ارايه گرديد. ضرايب بار عاملي براي سه بعدهاي ياد شده به ترتيب برابر 0.921، 0.917 و 0.926 به دست آمد كه نشانه اهميت بالاي اين عوامل در افزايش تاب‌‌آوري سايبري است.نتيجه‌گيري: تاب‌‌‌آوري سايبري سامانه‌هاي دفاعي شامل اقداماتي است كه سازمان هاي دفاعي بايد براي مقاومت در برابر رخدادهاي سايبري و بهبود سريع پس از وقفه‌هاي ايجاد شده انجام دهند. براين اساس به منظور توانايي مقاومت در برابر حملات، حوادث يا تهديدات سايبري، سامانه هاي دفاعي بايستي در سه بعد راهبري و نظارت، كنترل و اتوماسيون و همچنين بعد فرآيند و عمليات تاب آور شوند.