هويت ايراني – اسلامي در پرتو انديشه خودي و ديگري در تاريخ ‌جهانگشاي نادري

شناخت جايگاه «خودي و ديگري» جهت مشخص نمودن استمرار روند هويت ايراني-اسلامي در انديشه ميرزامهدي خان استرآبادي مورخ عصرافشاريه و انگاره هاي متأثر از آن بر نگرش وي در بازتاب روايات، رويدادها و رخدادها در نگارش جهانگشاي نادري موضوع پژوهش حاضر است. مقاله حاضر بر آن است تا با روش توصيفي- تحليلي، به معرفى، بررسى و مطالعه ى جهانگشاي نادري از طريق درك مفهومى و روش مند گزارش هاى آن، به شناخت وجوه عمده ى حيات سياسى، مذهبي و اجتماعى اين برهه از تاريخ ايران دست يابد، همچنين با شناخت ديدگاه استرآبادي در موضوع «خودي و ديگري»، بازتاب آن را در محتوا و روش تاريخ نگاري وي بازجويد.يافته هاي تحقيق نشان مي دهد در جهانگشاي نادري، اخلاق، منش، رياست نادر و تفكر ايرانشهري به عنوان عناصر تعريف كننده و تشخص بخش « خود» در كانون توجه استرآبادي بوده است و ديگر مسائل در نزد وي صرفاً بازتابي از اين انديشه هستند. همچنين از آنجا كه تفكر، بينش، زبان و مفاهيم تاريخ نگري و تاريخ نگاري(معرفت شناسي) و باورهاي«خودي- ديگري» استرآبادي بخوبي درتاريخ جهانگشا به مثابه يك آينه، خود را نشان داده، بر اين مبنا به نظر مي رسد هنگامي كه از ديگري در مقابل خودي سخن مي گويد سه نوع از آن را به شكل ديگري«مذهبي- سياسي- فرامرزي» مد نظر آورده باشد و همگي آنها را متهم به دخالت در امور داخلي ايران مي سازد.