تبيين و تحليل سير ارتباط علمي دانشمندان اصفهان و بصره در سه قرن اول هجري با تاكيد بر علم حديث

احاديث پايه و اساس علوم نقلي بوده و محدثان در ازمنه گذشته تاريخ اسلام براي دستيابي به اين دانش به شهرهاي مهم در تمدن اسلامي مسافرت كردند. بصره از مراكز مهم علوم اسلامي در اين زمينه شهرت بسياري داشت و از سويي نيز اصفهان به عنوان يكي از مراكز مهم حديثي با بصره ارتباط علمي داشت. اين پژوهش بر آن است كه انگيزۀ سفر محدثان اصفهاني به بصره را همراه با نتايج اين ارتباط مورد ارزيابي قرار دهد. اين پژوهش كه با روش كتابخانه‌اي و بررسي داده‌ها در منابع رجالي به چگونگي ارتباط محدثان اصفهان و بصره پرداخته است به سوالاتي نظير اين موارد روبرو است كه: چه عواملي در جذب محدثان اصفهان به بصره موثر بوده است؟ و از سويي، اين مسافرت­هاي علمي محدثان اصفهاني به بصره چه تاثيري بر جريان حديثي اصفهان داشته است؟ :  در پاسخ به اين سئوالات فرض تحقيق بر اين قرار مي­گيرد كه عوامل مهمي چون تشابه فضاي فكري و علمي اصفهان و بصره در قرون اوليه، در دفاع از تفكر اهل سنت، موقعيت جغرافيايي و علمي، ويژگي خاص بصره همچون حضور صحابيان متعدد، حافظان حديث، حضور راويان فراوان و معتبر در صحاح ستۀ اهل سنت، انگيزۀ مهمي براي محدثان اصفهان در بهره‌گيري از دانش بصره بود و در مرتبه دوم نيز بررسي منابع رجالي نشان مي‌دهد كه به دليل ارتباط محدثان اصفهان با مشايخ مشهور بصره جريان حديثي بصره با ويژگي تاكيد بر جرح و تعديل راويان، در علم حديث اصفهان تاثيرگذار شد و اسناد راويان اصفهان نشان مي‌دهد كه تاثير استادان بصري در منابع رجال و سلسله اسناد محدثان اصفهان تا قرون بعد نيز ديده مي‌شود.