تعيين فاكتور انتقال خاك به گياه يون استرانسيم از نمونه خاك استان تهران به دو گونه گياهي تربچه و شاهي و بررسي پارامترهاي تأثيرگذار بر روي آن

در اين تحقيق به بررسي فاكتور انتقال از خاك به گياه (به عنوان يكي از پارامترهاي مهم در محاسبات تحليل ايمني و تعيين ميزان پرتوگيري افراد) يون استرانسيم (راديونوكلييد متعارف در آلودگي‌هاي ناشي از سوانح هسته‌اي) به دو نمونه گياهي شامل تربچه و شاهي (گياهان پرمصرف در زنجيره غذايي) رشد داده شده در خاك منطقه جنوب تهران مي‌پردازد. در اين تحقيق، آزمايشات در گلدان‌هاي با قطر 15.5 و ارتفاع 15.7 سانتي‌متر حاوي 2 كيلوگرم خاك مخلوط شده با كود كمپوست گياهي و در شرايط نورطبيعي آفتاب هواي تهران انجام گرفت. جهت بررسي اثر غلظت يون استرانسيم بر فاكتور انتقال، خاك موردنظر ابتدا با كود گياهي با نسبت 3:1 مخلوط شد و با استفاده از محلول نمكي استرانسيم نيترات در چهار غلظت متفاوت (1000-500-200-50 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك) آلوده گرديد. آبياري گلدان‌ها با حجم مشخصي از آب به طور هفتگي و در دو اسيديته متفاوت (6و5= pH) جهت بررسي اثر pH بر فاكتور انتقال صورت گرفت. هم‌چنين غلظت يون استرانسيم در دو بافت برگ و ريشه تربچه و برگ شاهي انجام گرفت تا تجمع يون استرانسيم در هر يك از بافت‌ها و ميزان تأثيرگذاري آن‌ها بر فاكتور انتقال مشخص گردد. نتايج نشان داد با افزايش غلظت استرانسيم خاك، ميزان جذب اين عنصر در هر دو گياه افزايش يافته و فاكتور انتقال كاهش مي‌يابد. هم‌چنين در خاك با pH كم‌تر گياه جذب بيش‌تري داشته و فاكتور انتقال بيش‌تري گزارش شد. هم‌چنين با استفاده از يك روش تجربي ضريب توزيع كه يك پارامتر مهم و كاربردي در مدل‌سازي انتقال آلاينده ها و ارزيابي ريسك آلودگي منابع آب و خاك مي‌باشد با استفاده فاكتور انتقال از خاك به گياه تعيين شد. در اين پژوهش هم‌چنين امكان آلودگي زدايي استرانسيم از خاك با استفاده از تربچه مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه مي‌توان از اين گياه به عنوان يك پالاينده براي پالايش خاك هاي آلوده به استرانسيم استفاده كرد.