اجراي نتايج روش ‌هاي برخطِ جايگزين حل اختلاف مطالعه‌اي تحليلي در راهكارهاي اجراي داوطلبانه

زمينه و هدف: يكي از مهمترين تحولات حقوق حل و فصل اختلافات، ظهور روش هاي برخط بوده است. درباره روش‌هاي برخط حل اختلاف، با توجه به اوصاف خاص آنها به دليل وقوع در فضاي مجازي، ابهامات و مسائل حقوقي مطرح است. يكي از چالش‌هاي موجود درباره روش‌هاي مذكور، نحوه اجراي نتيجۀ آنها مي‌باشد. علاوه بر عدم حمايت اجرايي كافي اسناد نهايي بين‌المللي از نتايج حل اختلاف برخط، بايد توجه داشت كه روش‌هاي مذكور، اكثراً در دعاوي مربوط به تجارت الكترونيكي استفاده مي‌شوند و ويژگي اصلي دعاوي مزبور، تعداد بالا و ارزش پايين آنها است. لذا استفاده از روش‌هاي سنتي حل اختلاف كه مستلزم مراجعه به دادگاه مي‌باشد، در اين گونه دعاوي منطقي نيست و بايد اجراي اسناد نهايي حل اختلاف برخط متناسب با اوصاف آنها و بدون نياز به مراجعه به دادگاه، صورت گيرد. از اين حيث، راهكارهايي در عرصه تجارت الكترونيكي اتخاذ شده‌اند كه با تاكيد بر تمايل طرفين به حفظ شهرت و سهم بازاري خود، نتايج حل اختلاف برخط به صورت داوطلبانه توسط ايشان اجرا گردد. راهكارهاي مذكور مشتمل بر «طرح نماد اعتماد»، «راهكار رتبه‌بندي»، «روش اعلام فهرست سياه» و «راهكارهاي تنبيهي»، در اين مقاله مورد بررسي وتحليل قرار گرفته‌اند. يافته‌‌ها و نتايج: نهايتاً پژوهش حاضر به اين نتيجه نائل آمده است كه جهت توسعۀ روش‌هاي برخط حل اختلاف، حمايت از راهكارهاي تشويق اجراي داوطلبانه نتايج روش‌هاي مذكور از اهميت بالايي برخوردار است اما اين هدف، بدون تنظيم مقررات قانوني لازم حاصل نمي‌شود زيرا اعتماد مهم‌ترين عامل تاثير روش‌هاي مذكور بوده و جهت افزايش اعتماد اشخاص و فعالان تجاري، بايد قوانين متناسبي وضع گردد.