همايندي ادراك دانش‌ آموزان دربارۀ نقش متوازن خانواده و مدرسه در تربيت ديني: پژوهشي پديدارشناختي

پژوهش حاضر به‌ منظور بررسي نقش خانواده و مدرسه در تربيت ديني و ادراك دانش ‌آموزان دربارۀ همايندي ميان آن‏ها با رويكرد كيفي و با استفاده از روش پديدارشناختي انجام شد. مشاركت‌كنندگان در اين تحقيق، هجده دانش‌آموز دختر از مقطع متوسطه بوده‌اند كه با استفاده از روش انتخاب هدفمند گزينش و براساس اصل اشباع به فرايند پژوهش وارد شدند. ابزار گردآوري اطلاعات، مصاحبۀ نيمه ساختاريافته بود و داده هاي به‌دست‌آمده با استفاده از روش اسميت تحليل شد. يافته هاي پژوهش در چهار مقولۀ نقش خانواده و مدرسه در دين‏داري، همايندي/ تعارض ميان آن‌ها، راهبرد دانش آموزان در مواجهه با تعارض و راهكار پيشنهادي جهت ارتقاي همايندي دسته‏ بندي شد. نقش خانواده در بُعد مثبت، شامل الگوي عمل‏گرا، جلب مشاركت خانوادگي و انعطاف ‏پذيري در آداب ديني، و در بُعد منفي، مشتمل بر انفعال در تربيت ديني و تعارض‌هاي خانوادگي بوده است. نقش مدرسه در بُعد ثمربخش با توانمندي هاي معلم، انعطاف‌پذيري و احترام در رفتار مرتبط بوده و در بُعد تخريب كننده، رفتارهاي خشن و تبعيض آميز، و اجبار بدون آگاهي بخشي شناسايي شد. در بُعد همايندي مدرسه و خانواده، طيفي وسيع، از همايندي كامل تا اختلاف در روش‌هاي تربيتي و مباني اعتقادي ديده شد و اهداف اين دو بافت نيز داراي تنوع و طيفي وسيع بود. نتيجۀ همايندي، تقويت و رشد دانش‌آموزان در باورهاي ديني و نتيجۀ ناهمايندي، سردرگمي آنان، اجبار به گزينش يك سو و گاه انحراف آن‌ها از مسير برنامه‌ريزي‌شده به‌سمت دين ‏داري بوده است. در بُعد راهبردها، سه شيوۀ قانون مداري، همراهي با خانواده و انتخاب مسير بهينه ديده شد. جهت ارتقاي همايندي، سه راهكار آگاهي از ويژگي هاي نوجوانان، تعامل بهتر خانواده و مدرسه، و تشويق دانش آموزان پيشنهاد شد.