تحليل تأثيرهاي ايدئولوژي سياسي بر تبشير مسيحي در دوره قاجاريه

فعاليت تبشيري مسيحيت در تاريخ ايران داراي فرازوفرود بسياري بوده ‌است. تغيير از تبشير سنتي به تبشير سازماني تحول بزرگي بود كه بيشتر در دوران قاجار خود را نمايان كرد. توجه به اين دگرگوني‌ها از آن حيث مهم است كه هيئت‌هاي تبشيري به جهت وابستگي به دولت‌هاي متبوع خود، داراي رويكرد سياسي بودند و به‌اين‌ترتيب به دلايل ديني و سياسي با ايدئولوژي سياسي حكومت‌ها مواجهه داشته‌اند. سؤال اصلي مقاله عبارت است از: تأثيرهاي ايدئولوژي سياسي در دوره قاجار بر جريان تبشير مسيحي كدامند؟ براي تحليل از روش «نظريه مبنا» (نظريه تحليل سه سطحي ايدئولوژي سياسي) استفاده شده است. يافته‌هاي پژوهش حكايت از آن دارد كه جريان تبشير طي دوران حكومت قاجار به تناسب بحران‌هاي سياسي رويكردهاي مختلفي را اتخاذ كرده است. اين جريان به دليل مغايرت در محتوا و غيريت‌سازي زياد ايدئولوژي سياسي حكومت قاجار با جريان تبشير، در دوره‌هايي به‌صورت عموما غيرآَشكار و اما در دوره‌هايي به دليل غلبه وابستگي مالي و سياسي به دول غربي و عدم ثبات و قدرت حاكميت، به‌صورت آشكار فعاليت داشته است.