تقابل علي(ع) و معاويه در روايت هاي عثمانيه و ابن تيميه: مطالعه اي مقايسه اي

ظهور انديشه عثمانيه و نفوذ و گسترش آن در همه دانش هاي اسلامي از جمله تاريخ به شكل گيري مكتب تاريخ نگاري عثمانيه انجاميد. ابن تيميه عالم سني سده هفتمي يكي از متأثران از انديشه و مكتب عثمانيه بود كه البته درباره شماري از رويدادهاي تاريخ صدر اسلام صاحب ديدگاه هاي خاص خود است. اين مقاله كه با روش مقايسه اي نگاشته شده، به دنبال آن است كه با استقصاي موارد تمايز و تشابه ميان تاريخ‌نگاري عثمانيه و ابن‌تيميه در موضوع تقابل علي(ع) و معاويه، به شناخت عميق‌تر از گرايش‌هاي آنان دست يابد. نتايج حاصل از اين مقايسه، نشان داد كه مورخان متمايل به مكتب عثمانيه كوشيدند تا با تحريف در برخي از گزارش ها، تصويري غيرواقعي از تقابل علي(ع) و معاويه براي مخاطبان خويش ارائه دهند؛ ابن تيميه نيز در موارد زيادي در مواجهه با گزارش هاي تاريخي همسو با اين مورخان است. با اين همه در برخي موارد همچون نقش علي(ع) در فتنه عثمان، رويكردي متعارض با مباني تاريخي مورخان عثمانيه اتخاذ كرد.