يورش تيمور به شام (803ﻫ): زمينه‌ها و علت‌ها

تِيْمور گورْكاني (ﺣﻜ. 771-807ﻫ) در سومين مرحله از يورش هاي خود، يورش هفت ساله، در 803ﻫ به شام لشكر كشيد. در اين مقاله زمينه ها و علل لشكركشي تيمور به شام بررسي شده، مسئله اي كه به جنبه‌هاي گوناگون آن در پژوهش هاي پيشين توجهي نشده است. در سياست هاي توسعه طلبانه و دين مدارانه تيمور يورش به سرزمين هاي شام و مصر در اولويت نبود. او بارها كوشيد با نامه نگاري و ديپلماسي نظر مماليك را به ايجاد روابط مسالمت آميز جلب كند؛ واكنش مماليك به پيشنهادهاي تيمور، دور از تدبير و آداب ديپلماتيك بود. راهبرد كلان مماليك در مواجهه با تيمور، نه صلح و نه جنگ بود، در حالي كه تيمور در پي برقراري رابطه سياسي و اقتصادي و حداكثر پذيرش دست نشاندگي از سوي مماليك بود. مماليك نه تنها به مكاتبات تيمور روي خوش نشان نداند، بلكه ايلچيان او را كشتند و بارها به درخواست تيمور براي آزادي يكي از سرداران اش وقعي ننهادند. در اين شرايط بود كه تيمور به شام حمله كرد و در شهرهاي آن به ويژه دو شهر اصلي آن‌جا، حلب و دمشق، دست به كشتار و ويراني زد.