تبيين پيامدهاي تغيير كاربري اراضي كشاورزي بر تحولات جمعيتي نواحي روستايي (مورد مطالعه: شهرستان ساري، استان مازندران)

مقدمه: تغييرات كاربري اراضي كشاورزي در واقع به عنوان يكي از پديده‌هاي نامطلوب و آشكار نشئت گرفته از زياده خواهي‌هاي انسان به شمار مي‌آيد. يكي از مهمترين پيامدهاي حادث شده از اين تغيير نامطلوب، ايجاد بي نظمي در معيشت و درآمد ساكنان محلي و بروز تحركات جمعيتي است. براين اساس هدف اصلي اين پژوهش، بررسي پيامد تغيير كاربري اراضي كشاورزي بر تحولات جمعيتي نواحي روستايي شهرستان ساري است. روش انجام اين تحقيق توصيفي- تحليلي و از روش كتابخانه اي و پيمايشي جهت گردآوري اطلاعات استفاده شده است. جامعه آماري پژوهش 25 روستا كه به روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌بندي شده سهميه‌اي تعيين و بر اساس فرمول كوكران 381 خانوار به عنوان حجم نمونه جهت توزيع پرسشنامه، تعيين گرديده است. قلمرو جغرافيايي پژوهش: قلمرو جغرافيايي اين پژوهش، نواحي روستايي شهرستان ساري مي باشد. يافته ها: مساحت اراضي كشاورزي در طي يك دههي اخير به ميزان 6 درصد كاهش يافته است اين كاهش در ميزان مساحت و توليدات كشاورزي، روي تحركات جمعيت روستاها تأثير زيادي داشته به طوري كه روستاهاي با فاصله ي نزديك به شهر و دريا به دليل برخورداري از امتياز مجاورت و همزيستي با شهر به ويژه در ابعاد فرصت هاي شغلي و بهره مندي از خدمات و زيرساخت ها، از مزيت ارزاني شرايط زندگي و به خصوص اجاره ي مسكن و يا حتي خريد زمين يا مسكن بهره مند بوده، زمينه ساز رشد جمعيت پذيري در اين روستاها مي شود و در روستاهاي دور از شهر به علت عدم دسترسي و شكل گيري مطلوب خدمات و امكانات، اما ارزش افزوده ي اراضي كشاورزي حاصل از تغييرات كاربري به روند تخليه ي جمعيتي در اين روستاها دامن زده است. نتايج: توجه ويژه به بخش كشاورزي در استفاده از شيوه هاي نوين كشت محصول و دوري كردن از شيوه هاي قديمي كم بازده مي تواند كاهش ميزان توليد را تا حدي جبران كند و نيز صنعتي نمودن كشت و كار و ايجاد صرفه ي اقتصادي در توليد محصولات كشاورزي و ايجاد قيمت تضميني براي محصولات كشاورزي و تناسب آن با نرخ تورم، همچنين بيمه ي محصولات توسط صندوق هاي بيمه بتوان جامعه ي روستايي را به ادامه ي فعاليت هاي بخش كشاورزي دلگرم نمود و به روند كاهشي تغييرات كاربري اراضي كشاورزي در روستاهاي مستعد اين تغييرات، كمك كرد و روستا ييان را نسبت به تغيير شغل و همين طور تغيير كاربري اراضي شان رويگردان نمود.