تحليل روند تغييرات مالكيت سكونتگاههاي روستايي و پيامدهاي كالبدي-فضايي آن 1377-1397 (مطالعه موردي: بخش خمام شهرستان رشت)

مقدمه:سكونتگاه هاي روستايي بعنوان يكي از فضاهاي جغرافيايي با داشتن ويژگيهاي از قبيل زنده بودن و قابليت جذب و پخش(مهاجر پذيري و مهاجر فرستي)همواره درمعرض تغييرات قرار دارند.كه يكي از عمده ترين اين تغييرات ميتوان به تغييرات مالكيتي اراضي در روستاها اشاره كرد.تغييرات مالكيتي در سطح سكونتگاههاي روستايي زمينه مهاجرت افراد از شهرها به محيطهاي روستايي براي تفريح و گذراندن اوقات فراغت و برعكس روستائيان با فروش زمين جهت دستيابي به زندگي بهتر و درآمد بيشتر براي سكونت درحاشيه شهرها را فراهم ميكند. اين مهاجرتهاي بي رويه وحساب نشده به آشفتگي هر دو مكان جغرافيايي شهر و روستا(فضايي)منتج خواهد شد. هدف:بررسي روند تغييرات مالكيت اراضي روستايي و پيامدهاي كالبدي–فضايي آن در يك دوره بيست ساله مي باشد. روش شناسي تحقيق:اين تحقيق از نظرهدف در گروه تحقيقات كاربردي و از نظر روش جزء تحقيقات توصيفي–تحليلي ميباشد.در اين تحقيق جامعه آماري بصورت تمام شماري يعني كل 44 سكونتگاه روستايي بخش خمام شهرستان رشت است؛وروش گردآوري اطلاعات موردنياز بصورت اسنادي، كتابخانه اي و براساس مشاهده ميداني ومصاحبه از(مدير يا يكي از اعضاي شورا)ميباشدوداده هاي گردآوري شده از طريق نظريه هاي زمينه اي موردتجزيه و تحليل قرارگرفته است. قلمروجغرافيايي پژوهش:سكونتگاه هاي روستايي بخش خمام شهرستان رشت بوده است يافته ها: يافته ها حاكي از آن است كه در ناحيه قروه بر اثر رشد شهر به شكل گسسته، بيشترين ميزان تغيير كاربري زمين در يك دوره 32 ساله يعني از سال 1984 ميلادي تا سال 2018 در اراضي زراعي بوده است. به طوري كه ساخت وساز مسكوني، در سال 2018 ميلادي نسبت به سال 1984 ميلادي به ميزان 611 هكتار افزايش يافته است مقايسه آمارهاي به دست آمده بيانگر آن است كه ساخت وساز مسكوني همچنان روند افزايشي دارد. نتايج: روند تغييرات مالكيت در طي بيست سال گذشته رو به فزوني بوده بطوري كه شتاب تغييرات مالكيت اراضي در دهه نود بيش از دهه هشتاد مي باشد و از پيامدهاي كالبدي- فضايي آن ميتوان به تغيير كاربري زمين، ساخت وگسترش خانههاي دوم، تغيير آرايش كالبدي- فيزيكي سكونتگاهها، از بين رفتن معماري سنتي و بومي و چشم اندازهاي طبيعي و توزيع نامناسب جمعيت در ناحيه مطالعاتي اشاره كرد.