تبيين اثرپذيري كيفيت‌‌‌‌هاي تجربي محيط از پيكره‌بندي فضايي باغ‌‌شهر (مطالعه موردي: باغ‌‌شهر مهرشهر)

مقدمه: توسعه شهر و نيازهاي شهرنشيني، توجه به مطالبات بهزيستي افراد را به امري ضروري مبدل كرده است. اهميت پاسخ‌‌گويي به ارتقا كيفي محيط در راستاي تأمين رضايت شهروندان، ضمن كارآمدي كالبدي، ضرورت ملاحظات كيفيت‌هاي تجربي محيط را در فرآيند چيدمان فضايي نشان مي‌دهد؛ چراكه برآوردهاي منحصراً مادي و برخورد يك‌‌جانبه عملكردگرا در طراحي، با تضعيف مطلوبيت كيفي و خلق محيطي ناكارآمد در تأمين نيازها، تجربه زيسته انسان‌ها را با محدوديت روبرو كرده است.هدف پژوهش: اين پژوهش با هدف تبيين اثرگذاري پيكره‌بندي فضايي بر تلقي كيفي افراد از محيط انجام‌شده است. با فرض وجود ارتباط ميان كيفيت محيطي با سازمان فضايي و در تلاش براي پاسخگويي به چگونگي اين ارتباط اقدام‌ شده است.روش شناسي تحقيق: پژوهش حاضر با روش تحليلي- تفسيري انجام‌شده و رويكرد روش شناسي آن كيفي است. آن دسته معيارهاي كيفيت محيطي مبتني بر مطالعات كتابخانه اي و مباني نظري را كه بيشترين قرابت مفهومي با منطق اجتماعي فضا داشته‌اند، با تكنيك دلفي در دو مرحله تدقيق يافت و به‌‌وسيله پرسشنامه مكان محور در معابر تفكيك يافته بر اساس ميزان شاخص هم‌پيوندي، مستخرج از تحليل چيدمان فضا نظرسنجي انجام‌شده است. حجم نمونه 384 نفر ساكنان مهرشهر بوده كه به روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه اي انتخاب شدند. به منظور تجزيه و تحليل نتايج از شيوه استدلال منطقي استفاده‌شده است.قلمرو جغرافيايي پژوهش: محدوده مورد مطالعه، فاز يك محله مهرشهر در شهر كرج، به دليل پيكره‌‌بندي فضايي الگوي باغ‌‌شهري است كه نسبتاً بدون تغيير ساختاري از زمان طراحي تاكنون حفظ‌شده است.يافته ها: بر اساس يافته‌‌ها، ويژگي‌‌هاي زمينه‌اي معابر با هم‌‌پيوندي بالا، از ديدگاه ساكنان، بيشترين مطلوبيت را در ارتباط با شاخص‌هاي سنجش كيفي محيط مربوط به مؤلفه كالبدي- عملكردي منتج شده است. معابر با هم‌‌پيوندي پايين، بالاترين رضايتمندي مؤلفه ادراكي- زيباشناختي را دارا بوده و درنهايت، معابر با هم‌‌پيوندي متوسط، تأمين‌كننده بستر تعاملي فرهنگي- اجتماعي غني‌‌تري بوده است.نتايج: ظرفيت فضاها با هدف اعتلاي تجربه كيفي محيط، تنها توسط مناسبات و خصوصيات شاكله‌اي فضا تأمين نشده و عموماً چگونگي استفاده از فضا، منوط به مداخلات تجربي استفاده‌كنندگان است كه تأثيرات فراواني بر فرآيند طراحي تا بهره‌‌برداري از فضاهاي عمومي خواهد داشت.