فراتحليل مهم ترين عوامل حس مكان در فضاهاي عمومي و مجازي( مطالعه موردي: فضاي عمومي مركز شهر رشت)

مقدمه: حس مكان مفهومي است كه از هر دو بعد فيزيكي و رواني به پيوند فرد با مكان منجر مي شود و دلبستگي به مكان را در وي ايجاد مي نمايد. به اين ترتيب انسان خود را جزئي از مكان دانسته و در نتيجه مكان براي او مهم و قابل احترام مي شود. يكي از مهم ترين موضوعاتي كه سبب حضور در  يك فضاي عمومي مي گردد حس مكان است. اكنون جهان تجربه شگفتي از رشد رسانه هاي مجازي را شاهد است كه روي ابعاد متنوعي از زندگي بشر تاثيرگذار  مي باشد، از جمله موضوع دلبستگي و حس مكان.هدف: اين پژوهش با هدف تحليل حس مكان در فضاي عمومي و مجازي در جستجوي يافتن يك چارچوب نظري مدون مي باشد تا به وسيله آن هم به برنامه ريزان شهري و هم فعالان عرصه مجازي كمك نموده تا در ارتقاي حس مكان موفق تر عمل نمايند.روش‌شناسي تحقيق: پژوهش بر مبناي فراتركيب كيفي بوده و مقالات منتخب با استفاده از روش سندلوسكي و بارسو تحليل مي گردد. انتخاب مقالات بر اساس ارزيابي از طريق برنامه مهارت هاي ارزيابي حياتي (CASP) صورت گرفته است.قلمرو جغرافيايي پژوهش: مهم ترين فضاي عمومي شهر رشت كه در بافت مركزي آن قرار دارد به عنوان نمونه موردي پژوهش انتخاب شده است. اين منطقه داراي كاربري هاي واجد ارزش ميراثي بوده و از اين رو بافت ارزشمند تاريخي شهر رشت نيز مي باشد. بافت مذكور علاوه بر اين كه واجد ارزش هاي نادر زيبايي شناختي و مهمترين مكان ايجاد و تداوم خاطرات جمعي و هويت بخشي شهر مي باشد به عنوان قطب مهم فعاليت هاي تجاري، فرهنگي و تفريحي شهر نيز شناخته مي شود.يافته ها: پرداختن به موضوع حس مكان در ارتباط با رسانه هاي مجازي و هويت اجتماعي در اين رسانه ها موضوع جديدي بوده و از روش مورد استفاده در اين پژوهش براي به دست آوردن مهم ترين مولفه ها و شاخص هاي موضوع تحقيق نيز، پيشتر در مقاله اي استفاده نشده است. يافته ها نشان مي دهد موضوع حس مكان در فضاي مجازي به رسميت شناخته شده و اشتراك زيادي با شاخص هاي گفته شده در بخش فضاهاي عمومي دارد. نتايج: تحقيق حاضر در نهايت منجر به تبيين مهم ترين عوامل تاثيرگذار بر حس مكان در فضاهاي عمومي و مجازي گرديد كه در بخش فضاي عمومي شامل: ابعاد كالبدي، عملكردي، معنا، هنر و زيبايي، زيست محيطي و مردم واري و در بخش مجازي شامل: دو بعد فيزيكي و غيرفيزيكي مي باشد.