بررسي نمودها و كاركردهاي موسيقي آفرينش در انديشه عارفان

تمامي افسانه هاي موجود در باب موسيقي نظير هرمس، فيثاغورث، آپولون و ... بر پيدايش اسطوره اي موسيقي حكايت دارند. بر پايه اين افسانه ها، گونه اي موسيقي كيهاني، با بُعدي متافيزيكي، وجوددارد كه از ديدگاه متفكران هندي، هيچ گونه بدعتي را در آن راه نيست و يا با بسطي مفهومي بوسيله نوافلاطونياني چون بوئيثوس، همه موسيقي هاي عالم، بازتاب يك موسيقي كيهاني همتراز هستند. از اين ديدگاه با رهايي موسيقي از فضايي يك سويه و مونولوگ، تمامي موجودات از روح بشريِ همپايه اي برخوردارند كه درنتيجه آن، نغمه هاي ملكوتي و آسماني در آن ها جاري و ساري است. با توجه به پيوستگي هايي كه بين گستره عرفان اسلامي و علم موسيقي وجوددارد، در بررسي صورت گرفته در باب كاركردهاي موسيقي كيهاني در متون مختلف عرفاني، مشاهده شد كه موسيقي كيهاني در مباحثي چون عهد الست(تداعي كلام حق با شنيدن هر نغمه و سازي)، آسماني و فرعي بودن سماع به دليل كشش هاي رباني، جاري بودن موسيقي كيهاني در همه موجودات و برخورداري از آن به تناسب ظرفيت و حالات دروني، زمينه سازي شهود حقايق ملكوتي به وسيله موسيقي اين جهاني و... نمود برجسته اي داشته است. بررسي پيش رو، به شيوه توصيفي - تحليلي است.