بررسي الهامات و القائات در تذكره‌الاولياء عطّار نيشابوري از منظر عرفاني

آفرينش انسان به‌گونه‌اي است كه بر مبناي حركت جوهري و اشتدادي خود، به مرتبه‌اي دست مي‌يابد كه مستعد دريافت الهامات الهي يا القائات شيطاني و انواع خطورات گردد. «خواطر» بر دو نوع بوده كه دسته‌اي الهي است و از جانب خداوند بر قلب آدمي واردمي‌گردد و آن را «الهام» نامند و دسته‌اي نيز از جانب شيطان بر قلب انسان فرود مي‌آيد كه «القاء» نامند. گاهي الهامات الهي باواسطه و گاهي نيز بدون واسطه صورت مي پذيرد. يكي از واسطه هاي الهام «ملائكه» هستند. نقطه مقابل الهام، القاء مي‌باشد كه از جانب شيطان صورت مي‌پذيرد. تذكره الاولياء، كتابي عرفاني در شرح احوال بزرگان اولياء، نوشته شيخ فريدالدّين محمّد عطّار نيشابوري است. روش تحقيق اين پژوهش، تحليلي – توصيفي مي باشد. چون موضوع اين مقاله براي اولين بار ارائه مي شود از اين لحاظ حائز اهميت است. دركتاب تذكره الاولياء الهامات بيشتر از القائات بوده و اكثراً از طريق شنيداري صورت گرفته است. نويسندگان در اين مقاله درصدد آن هستند كه نمونه‌هايي از الهامات و القائات را از كتاب تذكره الاولياء مورد بحث و بررسي قراردهند.