عادت واره‌ منفعت طلبي شخصي در ساختار سياسي‌-‌اداري ايران معاصر

يكي از وجوه كمتر پرداخته شده‌ي فساد در ساختار سياسي‌-‌‌ اداري ايرانِ معاصر جنبه عادت واره‌اي آن است. اين مسئله به عنوان يكي از عوامل اثر گذار در فرآيند توسعه، در تاريخ معاصر ايران به شكلي پايدار جريان داشته است؛ به همين جهت پژوهش حاضر با تمركز بر دولت پهلوي اول كه خط فاصلِ نمودِ نوگرايي در ساختار دولت در ايران معاصر است، و بر اساس نظريه فرآيندي نوربرت الياس و با استفاده از روش تاريخي‌تحليلي، به بررسي منفعت طلبي شخصي(يكي از مولفه‌هاي اصلي فساد سياسي) در ساختار سياسي ايران معاصر پرداخته است. بررسي مصاديق اين رفتار در دولت‌هاي سلسله قاجار و پهلوي، نشان از گستردگي (تعدد) آن در تمام سطوح قدرت و تداوم آن در دوره‌هاي بررسي شده دارد. اين يافته‌ها در كنار توجه به اين نكته كه اين رفتار در دولت‌هاي پهلوي -كه از طريق نوگرايي مناسبات و فرماسيون دولت را تغيير دادند- نيز تداوم يافته است، گواه اين است كه منفعت طلبي شخصي عادت واره‌اي است كه همپاي تحولات ساختار دولت به سمت نوگرايي تغيير نكرده و در نتيجه الزامات عادتواره‌اي آن همچنان بازتوليد كننده‌ي اين رفتار در ساختار سياسي- اداري ايران معاصر بوده است.