مس‌هاي رسوبي به‌عنوان گوهرسنگ: مطالعه موردي از كاني زايي مس در رسوبات آبرفتي دشت جنوبي رفسنجان

نهشته‌هاي پليوسن -كواترنري دشت جنوبي رفسنجان (غرب استان كرمان)، داراي انواع كاني‌هاي مس از نوع رسوبي است و از ارزش سنگ‌هاي كلكسيوني و گوهرسنگ برخوردار هستند. مهم‌ترين كاني‌هاي مس شناسايي شده شامل مالاكيت، آزوريت، آتاكاميت و پاراتاكاميت هستند. كاني‌زايي مس در اين توالي به سه صورت سيمان (در كنگلومراها)، نودول (در ماسه‌سنگ‌ها و گلسنگ‌هاي توفي) و لاميناسيون‌هاي موازي تا مورب متناوب با كلسيت (تراورتن‌ها) مشاهده مي‌شوند. دو گروه اول صرفاً جنبه تزئيني و كلكسيوني داشته اما گروه سوم از قابليت تراش مناسبي براي جواهرسازي برخوردار است؛ بنابراين به‌عنوان گوهرسنگ معرفي مي‌شود. شستشوي مس از كانسارهاي پورفيري مس ناحيه بالادست (ارتفاعات مربوط به كمربند دهج - ساردوئيه) و به دنبال آن غني شدن و رسوب‌گذاري مس در نهشته‌هاي جوان پايين‌دست، محتمل‌ترين مدل تشكيل كاني‌هاي مس‌دار در نهشته‌هاي مورد مطالعه محسوب مي‌شود و به‌عنوان كانسارهاي مس نوع اگزوتيك معرفي مي‌شوند.