كارايي فني، كارايي زيست‌محيطي و زيان اقتصادي توليد گندم ديم شهرستان اهر

هر چند كه افزايش مصرف نهاده هاي زيانبار سم و كودهاي شيميايي موجب افزايش توليد محصول هاي كشاورزي مي شود ليكن آسيب ها و زيان هاي زيادي به محيط زيست وارد مي كند. از همين رو استفاده اصولي و كارا از منبع هاي توليد در فرآيند توسعه پايدار داراي اهميت قابل توجهي مي باشد. بدين ترتيب هدف اين پژوهش ارزيابي كارايي فني، كارايي زيست محيطي و عامل هاي موثر بر آن ها و نيز اندازه گيري خسارت (زيان) اقتصادي مصرف نهاده هاي زيانبار در توليد گندم ديم شهرستان اهر مي باشد. براي اين منظور داده هاي موردنياز با تكميل پرسشنامه از 217 كشاورز گندم كار ديم در شهرستان اهر گردآوري شد. براي دستيابي به هدف تحقيق، از برآورد يك تابع توليد ترانسلوگ مرزي تصادفي، براي محاسبه كارايي فني و كارايي زيست محيطي استفاده شد. بنابر نتايج ميانگين كارايي فني 66.06 و كارايي زيست محيطي 49.36 درصد مي باشد. ملاحظه مي شود كه ميزان كارايي زيست محيطي كمتر از كارايي فني بوده است. به عبارتي ديگر با افزايش مصرف نهاده هاي زيانبار كود و سم ميزان كارايي زيست محيطي دچار كاهش مي شود. از همين رو ميانگين ميزان خسارت ( زيان ) اقتصادي توليد هر هكتار گندم ديم 226 هزار ريال در هكتار برآورد شد. همچنين ميزان سطح زيركشت، وجود افراد داراي تحصيلات دانشگاهي و آسيب و زيان آفت از جمله عامل هاي تاثيرگذار بر كارايي بود. از اين رو بهره مندي از تخصص و دانش افراد و رويارويي بهنگام با آسيب و زيان آفت مي تواند ميزان كارايي را بهبود بخشد. نظر به اينكه استفاده از سم ها و كود هاي شيميايي ضمن آلوده كردن محصول، آسيب و زيان زيست محيطي قابل توجهي برجاي مي گذارد، لذا توصيه مي شود در راستاي اقتصادي تر كردن فرآيند توليد محصول هرچه بيشتر نسبت به ترويج روش هاي جايگزين، مبارزه شيميايي اقدام شود.