گونه‌ شناسي احاديث غدير در آثار نسائي و طبراني

بررسي گونه‌هاي مختلف احاديث غدير در ارائه تصويري روشن و كشف حقايق و معارف مغفول از واقعه وحياني غدير، امري ضروري و از ظرفيت پاسخ‌گويي به نيازهاي پژوهشي و آموزشي عصر كنوني برخوردار است. نوشتار حاضر به روش تحليل محتوا و اسناد كتابخانه‌اي به گونه‌شناسي، تعيين فراواني، مقايسه احاديث غدير در آثار دو عالم اهل سنت قرون سوم و چهارم يعني؛ احمدبن‌شعيب نسائي و سليمان‌بن‌احمد طبراني و توجه به معارف قابل استخراج از گونه‌هاي مختلف حديث غدير پرداخته است. بيست روايت غدير استخراج شده از آثار نسائي در شش گونه و چهل روايت غدير در آثار طبراني در نه گونه قرار گرفت. مناشدات امام علي (ع)، اخذ شهادت از مردم توسط پيامبر (ص)، جملات خبري و همچنين روايت ابن‌عباس از گونه‌هاي مشترك (و در عين حال متفاوت از جهت فراواني و ساختار) در آثار نسائي و طبراني است. از جمله وجوه اشتراك و اختلاف مي‌توان به گونه اخذ شهادت پيامبر (ص) اشاره كرد. در آثار نسائي موردي از احاديث اخذ شهادت بدون طرح سؤال (جنبه خبري) اما در آثار طبراني همگي با جملات سؤالي پيامبر (ص) نظير؛ «أَلَسْتُ اُوْلِي بِكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ؟» مشاهده شد. همچنين از گونه‌هاي مشترك در آثار نسائي و طبراني، روايت ابن‌عباس كه هم از جهت سند و متن از همخواني بالايي برخوردار است معارفي چون؛ مقام امامت و ولايت معصومان (ع) به ويژه اميرمؤمنان علي‌بن ابي‌طالب (ع)، فضائل اهل‌بيت (ع)، نسبت قرآن و عترت (ثقلين)، پاسخ شبهات امامت و ... از گونه‌هاي احاديث غدير قابل استخراج است.