خانوادۀ ايراني و تحولات فرهنگي-اجتماعي: تحليل نسلي

خانوادۀ ايراني محل استقرار، حضور و عمل سه نسل متفاوت است. با توجه به تغييرات رفتاري و نگرشي خانوادۀ ايراني در چند دهۀ اخير، توجه به اين تغييرات در ميان نسل‌ها اهميت دارد، زيرا آن‌ها به‌طور متفاوتي در معرض تغييرات بوده‌اند و درنتيجه تغييرات اجتماعي را به‌گونه‌اي متفاوت درك، باور و عملياتي كرده‌اند. درك تفاوت‌هاي نسلي مي‌تواند به شناخت تغييرات رُخ‌داده در خانواده و همچنين پيش‌بيني پتانسيل موجود براي تغييرات آيندۀ خانواده كمك كند. اين مطالعه با استفاده از روش تحليل ثانويۀ كمّي، به تحليل داده‌هاي «طرح پيمايش ملّي خانواده» (۱۳۹۶) در بين ۵۰۰۰ نفر از افراد متأهل ساكن در مناطق شهري كشور با هدف آگاهي از نظرات آن‌ها در زمينۀ مسائل مربوط به خانوار و خانواده شامل ازدواج، نگرش‌هاي جنسيتي، ساختار قدرت و خشونت خانگي پرداخته است. بر اساس نتايج اين مطالعه، شاهد نگرش مثبت و سنتي نسل‌هاي مختلف خانوادۀ ايراني به ازدواج و همزمان رشد نگرش مدرن به ازدواج (نگرش مدرن به ازدواج، توجه بيشتر به معيارهاي مدرن همسرگزيني و الگوي فردمحور) در ميان نسل سوم خانوادۀ ايراني هستيم. از نظر خشونت خانگي شاهد كمترين ميزان خشونت در نسل سوم خانوادۀ ايراني هستيم و همچنين ساختار قدرت در نسل سوم متمايل به الگوي خانوادۀ مدني شده است.