زباهنگ ناسزا در رمان نوجوان بر اساس رويكرد هايمز(مطالعه موردي مجموعۀ آبنبات)

يكي از گونه‌هاي زبان در فرهنگ عاميانه ناسزا است كه بخش جدايي‌ناپذير فرهنگ و زبان آدمي بوده و هست و از آن مي‌توان به‌عنوان زباهنگ  يادكرد. «زباهنگ» درحقيقت نمايش فرهنگي از يك زبان است و رابطۀ بين زبان و فرهنگ را نشان مي‌دهد. در اين ميان، يكي از شيوه‌هاي رايج زباني، داستان طنزآميز است كه منبع مناسبي براي شكل‌گيري فرهنگ در جامعه است و مي‌توان با بررسي زبان داستان، فرهنگ آن جامعه را بررسي كرد. بر اين اساس، پژوهش حاضر، به بررسي زباهنگ ناسزا در مجموعه طنز «آب نبات» نوشته مهرداد صدقي پرداخته‌است. اين پژوهش به روش توصيفي-تحليلي با هدف طبقه‌بندي محتوايي ناسزاها و تحليل انگيزه استفاده از آن‌ها به بيان كاركردهاي ناسزا پرداخته‌است تا نشان دهد استفاده از ناسزا در اين مجموعه طنز متناسب با نوع اثر و مخاطب آن است يا خير؟ براي انجام اين پژوهش، نخست با مطالعۀ سه جلد رمان آب نبات، دويست و پنجاه ناسزا گرد‌آوري شد و سپس داده‌ها بر پايه الگوي هايمز (Hymes, 1967) تحليل شد. از جمله يافته‌هاي اين مقاله اين است كه كاركردهاي طنز در اين داستان بيشتر شامل طنز، خشم، سرزنش و تحقير است كه نشان مي‌دهد نويسنده از ناسزا فقط براي طنزآميز‌كردن متن استفاده نكرده‌است ولي طنز مهم ترين انگيزه نويسنده از به كارگيري طنز است. اگرچه ناسزا در آثار طنز امري طبيعي است؛ ولي با توجه به نقش مهم داستان در ايجاد فرهنگ مناسب اجتماعي و تأثير آن در سبك زندگي نوجوان، نويسندگان رمان كودك و نوجوان بايد به آن بيشتر توجه كنند.