تحليلي بر زمينه‌هاي مخالفت با فلسفه تطبيقي و نسبت آن با پايان

پايان فلسفه تطبيقي، مهم‌ترين و آخرين ديدگاه به اين رويكرد است. فلسفه تطبيقي تاكنون با مخالفت‌هاي گوناگوني روبرو شده است، در برابر اين انتقادات پرسشي مطرح مي‌شود كه آيا اين مخالفت‌ها به ذات فلسفه تطبيقي است يا به علت ناخرسندي يا ناكارآمدي آن است؟ پژوهش حاضر به بررسي زمينه‌ها، علل و دلايل مخالفت با فلسفه تطبيقي مي‌پردازد. در اين نوشتار با روش تحليلي- توصيفي به پيدايش فلسفه تطبيقي و سير تحولات آن تا به دوران جديد و رسيدن به ديدگاه مخالفان پرداخته مي‌شود. در اين راستا ابتدا ديدگاه مخالفان فلسفه تطبيقي و قائلان به پايان، غرض و ادلۀ ايشان در چارچوب تعريف هاي ارائه‌شده از «پايان» بررسي مي‌شود. پايان به سه معناي امتناع، كمال و اتمام به كار مي‌رود و ديدگاه مخالفان عمدتاً در معناي امتناع گنجانده مي‌شود. در اين پژوهش خاستگاه فلسفه تطبيقي و سپس رويكردهاي عمده (توجه به شباهت‌ها و تفاوت‌هاي صرف پيشااورسلي، تشابه در تناسب اورسل، پديدارشناسي كربن و شهود ذات و رجوع به خاستگاه مشترك در ايزوتسو) در دوران جديد مطرح مي‌شوند. سپس با ارائه رويكرد چهارم (كه بازبيني در مفهوم فلسفه تطبيقي و ارائه تعريفي مختار است) پاسخي به مخالفان فلسفه تطبيقي داده مي‌شود. تعريف ارائه شده خلاء‌هايي كه در فلسفه تطبيقي ديده مي‌شود را پر كرده و چشم‌اندازي جديد ارائه مي‌كند. نتايج پژوهش حاضر نشان مي‌دهد كه مخالفت‌هاي صورت گرفته به فلسفه تطبيقي و اعتقاد به پايان آن، به دليل عدم فهم صحيح از فلسفه تطبيقي و تعريف دقيق از آن است و ذات فلسفه تطبيقي با امتناع و پايان روبرو نيست. آخرين معناي از پايان را مي‌توان «راهي متفاوت» برشمرد كه تفسيري بديع از معناي پايان است.