ادراك ساكنين متن شهر از حاشيه‌نشينان؛ استراتژي‌هاي مواجهه ساكنين مناطق برخوردار شهر مشهد با حاشيه‌نشيني

سكونتگاه‌‌هاي كم‌‌برخوردار مناطقي با آسيب‌‌ها و محروميت‌‌هاي گوناگون هستند. محروميت‌‌ها موجب مي‌‌شود اين مناطق با «داغ‌ننگ مكاني» شناخته شوند. انگ مكاني ماهيتي پويا داشته و به افراد منتقل مي‌‌شود و زمينۀ بدنامي آنان را موجب مي‌‌شود؛ بنابراين ساكنين اين محلات با داغ مكاني ادراك مي‌‌شوند كه به موجب آن برچسب‌هاي مختلفي به آنان تعلق مي‌‌گيرد و استراتژي‌‌هاي گوناگوني براي مواجهه با آنان اتخاذ مي‌‌شود. اين پژوهش با هدف مطالعۀ چگونگي ادراك حاشيه‌‌نشينان از نگاه ساكنين مناطق برخوردار و استراتژي‌‌هاي مواجهه با حاشيه‌‌نشينان در شهر مشهد است. اين مطالعه با رويكرد كيفي و با استفاده از ابزار مصاحبه نيمه‌‌ساختمند انجام شد. روش نمونه‌‌گيري هدفمند و حجم نمونه براساس قاعدۀ اشباع اطلاعاتي تعيين شده است. تحليل مصاحبه‌ها با تكنيك تحليل مضمون براون و كلارك پيش برده ‌‌شد. يافته‌‌هاي حاصل از 21 مصاحبه با ساكنين مناطق برخوردار شهر مشهد نشان‌داد حاشيه‌‌نشيني از منظر اين افراد با خصيصه‌‌هايي چون حصر مرتبۀ آغازين (زيست معاش محور، پايگاه اقتصادي فرومايه، خودايستا و خودناتوان)، خودنابه‌هنجار (ارزشمندي خصوصيات ناپسند، هنجارگريز) و فرهنگ فرومايه (كنش‌‌ تكانشي، خود ناآراسته، تربيت فرودين، لهجۀ فرودين، گفتار فرودين، كنش فرودين و سرمايۀ فرهنگي فرودين) ادراك مي‌‌شوند، كه مجموع اين ادراكات در كنار يك‌ديگر موجب برساخت «داغ‌‌ننگ حاشيه‌‌نشيني» مي‌‌شود. برساخت داغ‌‌ننگ حاشيه‌‌نشيني و ادراك آن مبنايي براي كنش با حاشيه‌‌نشينان مي‌‌شود كه براساس آن دو دستۀ استراتژي‌‌هاي «سازش اجتماعي» كه به منزلۀ پذيرش حاشيه‌‌نشينان و تمايل به ارتباط با آن و «عدم سازش اجتماعي» به منزلۀ عدم پذيرش و تمايل به مرزبندي با آنان دارد، در تعامل با حاشيه‌‌نشينان به‌كار گرفته مي‌‌شود.