بررسي زيست‌پذيري اجتماعي سكونتگاه‌هاي روستايي (مطالعۀ موردي: روستاهاي شهرستان چهاربرج)

امروزه زيست‌‌پذيري سكونتگاه‌‌هاي انساني گفتمان مسلط در توسعۀ پايدار است. در اين‌راستا طرح هادي چشم‌‌انداز فضايي-كالبدي روستا را طراحي و بستري مناسب براي توزيع بهينۀ خدمات دولتي و عمومي فراهم و شرايط لازم را براي پايداري جمعيت روستا ايجاد مي‌‌كند. هدف از پژوهش حاضر، بررسي وضعيت زيست‌‌پذيري سكونتگاه‌‌هاي روستايي و اثرات اجراي طرح هادي در زيست‌‌پذيري سكونتگاه‌‌هاي روستايي مي‌‌باشد. مطالعۀ حاضر ازلحاظ هدف كاربردي و ازنظر ماهيت توصيفي-تحليلي و جهت جمع‌‌آوري اطلاعات از روش‌‌هاي اسنادي و ميداني استفاده گرديد. قلمرو مكاني، شهرستان چهاربرج از استان آذربايجان غربي است و با استفاده از فرمول اصلاح شدۀ كوكران از روستاهاي داراي طرح هادي 143 خانوار و از روستاهاي فاقد طرح 121 خانوار به‌عنوان نمونه انتخاب گرديد. براي انتخاب خانوارها در روستاها، از روش تصادفي متناسب با حجم جامعه استفاده شد. سطح پايايي پرسشنامه با استفاده از روش آلفاي كرونباخ 0.789 به‌دست آمد كه بيانگر نرمال بودن داده‌‌ها مي‌باشد. جهت تجزيه‌‌و‌‌تحليل اطلاعات از تكنيك تصميم‌‌گيري چند معياره كوپراس، تحليل خوشه‌اي و رگرسيون استفاده شد. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان‌داد، روستاهاي قپچاق و فيروزآباد به ترتيب با (Qi=7.81) و (Qi=7.71) از ميزان زيست‌پذيري اجتماعي بالايي برخوردار هستند. ضمناً، اجراي طرح هادي روستايي در بخش اشتغال و درآمد با ضريب 0.718 و مشاركت اجتماعي با ضريب 0.709 بيشترين تأثير‌‌گذاري را داشته و افزايش زيست‌‌پذيري اجتماعي سكونتگاه‌‌هاي روستايي را به‌همراه داشته و در مؤلفه‌‌هاي امكانات و خدمات زيرساختي با ضريب 0.245 و افزايش كيفيت بهداشت و سلامت فردي با ضريب 0.191 كمترين تأثير را داشته و در زمينۀ ابعاد كلي زيست‌‌پذيري نيز اجراي طرح هادي روستايي در بُعد اجتماعي (افزايش مشاركت، امنيت اجتماعي و كاهش بزهكاري و...) بيشترين تأثير را با مقدار 0.672 و به‌لحاظ رتبه‌‌بندي زيست‌‌پذيري اجتماعي، بالاتر از ابعاد اقتصادي و زيست‌محيطي قرار دارد..