بررسي عوامل موثر بر احتمال قصور حسابرس در ارائه اظهار نظر

آزادسازي بازار حسابرسي در ايران و افزايش تنوع خدمات ارائه شده توسط حسابرسان سبب شده تا نقش نهادهاي نظارتي بر عملكرد حرفه ايي حسابرسان بيشتر از گذشته اهميت پيدا كند. به طوري كه حسابرسان در صورت بي توجهي و يا عدم اجراي مسئوليت حرفه اي شان، محكوم به سهل انگاري، تقلب و قصور مي شوند، لذا تبيين عوامل موثر بر احتمال وقوع اين رويدادها براي ذينفعان خصوصا نهادهاي نظارتي بر موسسه هاي حسابرسي، داراي اهميت است. بر همين اساس پژوهش حاضر با تمركز بر قصور حسابرس در ارائه اظهارنظر صحيح، درصدد است با بررسي ادبيات حسابرسي موجود، به عوامل تاثيرگذار بر احتمال اين رخداد، كه ممكن است توسط حسابرس، صاحبكار و محيط كاري بر فرايند حسابرسي تحميل شود، را شناسايي كند. براي اين منظور، براساس موارد انضباطي مطرح شده توسط جامعه حسابداران رسمي ايران عليه موسسه هاي حسابرسي، داده هاي 35 موسسه حسابرسي كه نسبت به شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق و بهادار، طي سال هاي 1397- 1385 مرتكب قصور در ارائه اظهار نظر صحيح شده اند و همچنين داده هاي 110 موسسه حسابرسي ديگر كه نسبت به شركت هاي پذيرفته شده در بورس و اوراق بهادار اظهارنظر صحيح داشته اند به عنوان گروه فاقد قصور، جمع آوري شده و با استفاده از روش رگرسيون لجستيك به طور مقطعي مورد بررسي قرار گرفته است. يافته ها نشان مي دهد از بين عوامل مربوط به حسابرس، درآمد موسسه و درجه كنترل كيفي و از بين عوامل مربوط به صاحبكار، كيفيت اقلام تعهدي، اندازه صاحبكار، كميته حسابرسي صاحبكار و شاخص سود آوري صاحبكار و از بين عوامل كاري، دوره تصدي حسابرسي، خطاي نوع اول و نوع دوم حسابرسي به عنوان مهمترين عوامل تعيين كننده احتمال قصور حسابرس در ارائه اظهارنظر صحيح مي باشند. اين يافته ها مي تواند براي نهادهاي نظارتي، سرمايه گذاران، موسسه هاي حسابرسي و حسابداران رسمي از جهت شناسايي موسسات داراي قصور در ارائه اظهارنظر صحيح و همچنين تدوين خط ومشي ها و سياست گذاري و برنامه ريزي كاري مفيد باشد.