شاخص‌هاي مديريت مالي در بيمارستان‌هاي خودگردان دولتي: مورد كاوي (case study) استان بوشهر در سال 1400

زمينه: طرح خودگرداني بيمارستان‌ها به‌عنوان بزرگ‌ترين طرح تمركززدايي و اصلاح ساختار اداره بيمارستان‌ها از حدود سه دهه قبل در بيمارستان‌هاي دولتي ايران اجرا شده است. در اين مطالعه پيامدهاي اين طرح بر شاخص‌هاي مالي بيمارستان‌ها مورد بررسي قرار گرفت.مواد و روش‌ها: اين يك مطالعه توصيفي است كه بصورت مقطعي و با استفاده از داده‌هاي سال 1400 كل بيمارستان‌هاي وابسته به دانشگاه علوم پزشكي بوشهر انجام شده است. در اين مطالعه، داده‌هاي درآمدي و هزينه‌اي از سامانه‌هاي اطلاعات بيمارستاني و حسابداري تعهدي بيمارستان‌ها اخذ گرديد و پس از كنترل كيفيت داده‌ها، شاخص‌هاي ترازمالي خودكفايي اختصاصي (نسبت درآمد اختصاصي به هزينه اختصاصي) و تراز كل بيمارستان‌ها (نسبت درآمد اختصاصي به هزينه كل) محاسبه و تحليل گرديد. براي محاسبه داده‌ها از نرم‌افزار اكسل استفاده شد.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه تراز مالي خودكفايي و تراز كل بيمارستان‌ها به‌ترتيب به ميزان 61 و 27 درصد بوده است. بيشترين و كمترين ميزان تراز خودكفايي 74 و 45 درصد به‌ترتيب مربوط به بيمارستان قلب (تنها بيمارستان تك تخصصي قلب در استان) و امام حسين اهرم (بيمارستان 29 تختخوابي واقع در شهرستان تنگستان با جمعيت 82502) بوده است. شاخص شكاف بين درآمد و هزينه اختصاصي يك تخت نشان داد كه در سال 1400 هزينه يك تخت حدود 215 ميليون تومان بيشتر از درآمد آن بوده است.نتيجه‌گيري: تأثيرات طرح خودگرداني بر وضعيت مالي بيمارستان‌ها متفاوت بود. به‌طوريكه امكان پوشش تمام هزينه‌هاي اختصاصي بيمارستان از محل درآمدهاي آن وجود ندارد و كمك‌هاي دولتي ضرورتي اجتناب ناپذير است.