الگوي مفهومي اضطراب براساس منابع اسلامي

اين پژوهش درصدد تدوين الگوي مفهومي «اضطراب» براساس منابع اسلامي به روش كيفي «تحليل محتوا» است. بدين‌‌منظور، ابتدا تعريف «اضطراب» در روان‌شناسي بررسي و براساس آن تعداد 12 مفهوم مرتبط با اضطراب از منابع اسلامي استخراج شد. نتايج حاصل از بررسي روايي در اين مرحله، به حذف يك مفهوم و باقي ماندن يازده مفهوم ديگر منجر گرديد. سپس براساس داده‌ها، چهار مؤلفه‌ و يازده عامل براي اضطراب در منابع اسلامي شناسايي گرديدند. مؤلفه‌ها و عوامل توسط هشت كارشناس عرصه دين اسلام و روان‌شناسي ارزيابي و با استفاده از شاخص «روايي محتوايي» (CVI) تحليل شدند. همه مؤلفه‌ها و عوامل توسط كارشناسان تأييد گرديدند. تبيين روابط بين مؤلفه‌ها با استفاده از آيات و روايات نشان داد مؤلفه ‌شناختي نقش ايجاد‌گري در اضطراب دارد و مؤلفه هيجاني موجب بروز مؤلفه بدني و رفتاري مي‌شود. همچنين يافته‌ها نشان دادند عوامل اضطراب با يكديگر در ارتباط بوده، ضعف ايمان و دنياگرايي از اساسي‌ترين عوامل اضطراب به حساب مي‌آيند.