ارزيابي اقتصادي اثرات ثبت جهاني بر توسعه گردشگري: مقايسه‌ موردي يزد و همدان

نزديك به پنجاه سال از ايده‌ يونسكو براي ثبت جهاني آثار ارزشمند فرهنگي بشر مي‌گذرد. اين اقدام همچنان به‌عنوان يك سياست مؤثر در كشورها حمايت مي‌شود. يكي از دلايل اين حمايت، تأثير آثار ثبت شده بر جوامع پيراموني خود در قالب توسعه‌ پايدار اقتصادي است. تكيه بر اقتصاد گردشگري با ملاحظات ويژه‌ آن، مي‌تواند يكي از انگيزه هاي ثبت جهاني آثار ميراث فرهنگي باشد. هدف از اين مقاله، بررسي تأثير ثبت جهاني در قالب افزايش تعداد گردشگر داخلي و خارجي در بافت تاريخي شهر يزد است. براي كنترل متغيرهاي مداخله‌گر، از روش مقايسه‌اي و راهبرد تفاضل در تفاضل (DiD) استفاده شده است. به اين منظور، بافت تاريخي شهر همدان به‌عنوان رقيب قابل قياسي براي يزد انتخاب شد. همچنين داده‌هاي گردشگر وارد شونده در اين دو شهر از سال 1389 تا 1399 گردآوري شدند. سپس با مدل رگرسيون خطي، دو گروه كنترل(شهر همدان) و درمان(شهر يزد) در دو بازه‌ زماني قبل و بعد از ثبت جهاني مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد ثبت جهاني محدوده‌ تاريخي يزد، اقدامي مؤثر در جهت افزايش گردشگر داخلي و خارجي بوده است. روش ارائه شده مي‌تواند متناسب با آثار ديگر بكار گرفته شود.