ريشه ‌شناسي ماده «وسط» در زبان هاي سامي و بازخواني مفهوم «أمت وسط» در قرآن كريم بر پايه آن

ماده ثلاثي «وسط»، ماده‌اي است كه با صورت‌هاي مختلف در قرآن كريم به‌كار رفته و مهمترين كاربرد آن در مفهوم «أمت وسط» (بقره/143) بازتاب يافته است. لغت‌شناسان براي اين ماده دو معناي مجزا (ميانه/ برتر) و برخي معاني حاشيه‌اي ديگر ذكر كرده‌‌اند. مفسران قرآن كريم نيز مبتني بر اين معاني، نظرات مختلف و گاه متشتتي را در ذيل آيات مربوطه، به‌ويژه امت وسط ابراز داشته‌اند. معاني‌اي چون عدل، برگزيده، ميانه‌روي و يا واسطه ميان امت و پيامبر (ص)، مهمترين اين نظرات هستند. پژوهش حاضر با استفاده از روش ريشه‌شناسي واژگان، همزادهاي وسط در زبان‌‌هاي سامي را مطالعه كرده تا مؤلفه‌هاي معنايي در ريشه وسط كشف و آشكار گردد و بر اساس آن، ميان اقوال داوري شود. اين پژوهش به اين نتيجه دست يافت كه ماده وسط در زبان عربي، يك مشترك لفظي است كه خود برگرفته از دو ريشه‌ي كاملا مجزا با دو معناي كاملا متفاوت است. اين ماده در تركيب «امت وسط» نه معناي ميانه يا معتدل، كه معناي «توانمند، پيشرو و متقدر» را دارد.