بررسي اسماي نيكوي خداوند و كاركردهاي آن در شاهنامه فردوسي با تأكيد بر فرهنگ اسلامي

معرفت وجود، مقدمۀ رسيدن به معرفت الهي است؛ صفات حيات، ‌علم، ‌اراده و قدرت از مهم ترين مراتب وجود و در شمار امهات اسماء‌ يا مفاتيح غيب اند. برخي محققان، صفات سمع، بصر و كلام را نيز بر آن افزوده و معتقدند بدون اين صفات، معناي ربوبيت تمام نيست. فردوسي شاعري موحد بوده كه در لابه لاي رويدادهاي خرد و كلان اساطيري، ‌تاريخي و پهلواني به امهات اسما از زبان شاهان و پهلوانان اشاره كرده است. بررسي جايگاه امهات اسماء‌(‌قدرت، ‌علم، ‌حيات، ‌اراده، ‌سمع، ‌بصر، ‌كلام‌) درميان اسماء 99 گانۀروايي از طريق شيعه و سني، ‌127 نام الهي در قرآن مجيد و هزار و يك اسم الهي در دعاي جوشن كبير از دستاوردهاي اين پژوهش است. نتايج نشان داد كه فردوسي از برابرهاي فارسي نزديك به مفاهيم قرآني استفاده كرده و در شاهنامه، بسامد امهات اسما ‌ازساير اسما بيشتر است. در اين پژوهش از نرم افزار maxqda براي تحليل آماري و محتوايي اشعار فردوسي از اين منظر استفاده شده و بر اساس آمارها، فردوسي برخلاف عده اي از متكلمان كه اسم حيات را اسم اعظم دانسته؛ از اسم «قادر» بيشتر استفاده كرده و آن را بر «حيات » مقدم دانسته است.