تأثير محلول‌پاشي با كيتوزان و هيوميك‌اسيد بر عملكرد و اجزاي عملكرد گندم نان تحت تنش خشكي آخر فصل

اين آزمايش به منظور مطالعه‌ي اثر محلول‌پاشي كيتوزان و هيوميك‌اسيد روي بهبود تحمل خشكي ژنوتيپ‌هاي گندم به صورت كرت‌هاي دو بار خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار انجام شد. كرت اصلي شامل تيمارهاي آبياري در دو سطح (آبياري كامل و قطع آبياري در مرحله سنبله‌‌دهي)، كرت‌هاي فرعي شامل سه ژنوتيپ گندم شامل ميهن، CD-93-9 و CD-93-10 و كرت‌هاي فرعي فرعي شامل سطوح محلول‌پاشي هيوميك‌اسيد و كيتوزان (صفر، دو ‌گرم در ليتر هيوميك‌اسيد، سه ميلي‌ليتر در ليتر كيتوزان و تركيب همزمان دو گرم در ليتر هيوميك‌اسيد و سه ميلي‌ليتر در ليتر كيتوزان) بودند. نتايج نشان داد كه اثر متقابل رقم × تنش × محلول‌پاشي در همه صفات مورد بررسي شامل ارتفاع بوته، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله، طول سنبله و عملكرد دانه، غير از تعداد پنجه در بوته و وزن هزار دانه معني‌دار بود. در مورد تعداد پنجه در بوته اثر متقابل رقم × محلول‌پاشي و براي وزن هزار دانه اثر متقابل رقم × تنش و تنش × محلول‌پاشي معني‌دار به دست آمد. هر چند تفاوت‌هايي در پاسخ ژنوتيپ‌هاي گندم به محلول‌پاشي در دو شرايط تنش و بدون تنش وجود داشت، ولي در اغلب صفات مانند تعداد پنجه‌، تعداد دانه در سنبله، طول سنبله، ارتفاع بوته و وزن هزار دانه بهترين نتيجه با مصرف همزمان كيتوزان و هيوميك اسيد به دست آمد. همچنين، چه در شرايط بدون تنش و چه در شرايط تنش بيشترين عملكرد دانه ژنوتيپ‌هاي مورد مطالعه در محلول‌پاشي همزمان با كيتوزان و هيوميك‌اسيد به‌‌ دست آمد. در كل مي‌توان نتيجه‌گيري كرد كه تركيب كيتوزان و هيوميك‌اسيد (دو ‌گرم در ليتر هيوميك‌اسيد و سه ميلي‌ليتر در ليتر كيتوزان) به‌طور معني‌داري بهترين نتايج را در افزايش عملكرد و اجزاي عملكرد گندم نسبت به تيمار شاهد در هر دو شرايط عدم تنش و تنش خشكي آخر فصل ارائه داد.