تاثير ميكوريزا و آزوسپرليوم بر خصوصيات زراعي و اسانس گياه رازيانه در شرايط تنش خشكي در دو منطقه استان فارس

به‌منظور بررسي تأثير ميكوريزا (Glomus mosseae) و باكتري محرك رشد (Azospirillum) در شرايط تنش خشكي بر خصوصيات زراعي و بيوشيميايي گياه رازيانه تحقيقي در سال زراعي 1399-1398 در دو منطقه كوديان و زرقان از توابع شيراز در استان فارس انجام گرفت. آزمايش به‌صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. عامل اصلي تنش خشكي در سه سطح 30 (شاهد)، 60 و 90 درصد ظرفيت زراعي و فاكتور فرعي ميكوريزا Glomus mosseae در دو سطح عدم تلقيح و تلقيح با قارچ و فاكتور فرعي ديگر شامل باكتري محرك رشد Azospirillum در دو سطح عدم تلقيح و تلقيح بذر با باكتري بود. نتايج به‌دست‌آمده نشان داد تلقيح بذر با ميكوريزا Glomus mosseae و باكتري محرك رشد Azospirillum توانست در هر دو منطقه تأثير معني‌داري بر عملكرد دانه، عملكرد زيستي، عملكرد اسانس، ميزان اسانس، ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته و وزن هزار دانه داشت و اثرات تنش خشكي را بهبود بخشيد. بيشترين ميزان عملكرد در هر دو مكان متعلق به تيمار 30% ظرفيت مزرعه در تلقيح با قارچ و باكتري محرك رشد بود. تيمار تلفيقي ميكوريزا و باكتري محرك رشد در شرايط تنش خشكي نيز باعث افزايش عملكرد دانه در دو منطقه زرقان و كوديان به ترتيب 32.4% و 31.8% گرديد. بر اساس يافته‌هاي تحقيق، تيمار تلفيقي ميكوريزا و باكتري محرك رشد در شرايط بدون تنش و شرايط تنش ملايم براي نقاطي مشابه با شرايط آب و هوايي منطقه موردمطالعه مي‌تواند موردتوجه قرار گيرد.