اثر تنش خشكي و كود نيتروژن بر رشد و عملكرد استويا (Stevia rebaudiana Bertoni) در سال دوم رشد

استويا گياهي چند ساله با برگ هاي شيرين كه حدود 300 بار شيرين تر از ساكارز (شكر) بوده و امروزه در نقاط زيادي در دنيا كشت مي گردد. تنش خشكي و كمبود نيتروژن از مهم ترين تنش هاي محيطي محدودكننده توليد اين گياه بوده و اثرات نامطلوبي بر رشد و نمو گياه و ساير فرآيند هاي متابوليكي دارد. ازاين‌رو، به‌منظور بررسي اثر تنش خشكي و كود نيتروژن بر رشد و عملكرد استويا، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار در پرديس كشاورزي و منابع طبيعي، دانشگاه رازي، در سال 1395 اجرا گرديد. فاكتورها شامل تنش خشكي (بدون تنش، تنش ملايم و تنش شديد) و كود نيتروژن (0، 50، 100، 150 و 200 كيلوگرم در هكتار) بودند. زمان آبياري براي بدون تنش، تنش ملايم و شديد به ترتيب 50، 65 و 80 درصد تخليه رطوبت قابل‌استفاده در خاك بودند. نتايج نشان داد كه تنش خشكي و ميزان نيتروژن بر صفات زيست‌توده، ماده خشك برگ، ماده خشك ساقه، كلروفيل هاي a، b و كارتنوئيد ها، محتواي نسبي آب برگ، كارايي مصرف آب، قند هاي محلول، پرولين و آنزيم هاي سوپراكسيد ديسموتاز، پراكسيداز و كاتالاز اثر معني داري داشتند. بيشترين ماده خشك برگ در تيمار بدون تنش خشكي و مصرف 200 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در چين اول و چين دوم به ترتيب 20.4 و 17.1 گرم در بوته و كمترين مقدار ماده خشك برگ در تيمار تنش شديد و مصرف 200 كيلوگرم نيتروژن در چين اول و دوم به ترتيب 6.81 و 5.86 گرم در بوته به دست آمد. به‌طوركلي نتايج نشان داد كه توليد برگ استويا در شرايط آب و هوايي كرمانشاه با مصرف آب زياد امكان‌پذير بوده و در شرايط تنش خشكي در چين اول و چين دوم به ترتيب 66.6 و 66.3 درصد نسبت به شاهد كاهش نشان دادند.