بررسي تغييرات مورفوفيزيولوژيك گياه جو (.Hordeum vulgare L) تحت تاثير تنش خشكي در شرايط گلخانه اي

به منظور بررسي اثر تنش خشكي بر برخي از صفات مورفولوژيك و فيزيولوژيك گياه جو به عنوان يكي از محصولات مهم، سطوح مختلف تنش خشكي شامل 100 درصد ظرفيت زراعي (شاهد يا بدون تنش)، 80، 60 و 40 درصد ظرفيت زراعي و تاثير آن‌ها بر دو رقم جوي نيمه حساس (فجر 30) و متحمل به خشكي (دشت) در شرايط كنترل شده گلخانه مورد بررسي قرار گرفت. نتايج اين آزمايش نشان داد كه اثر رقم و تنش خشكي براي بسياري از صفات مورد بررسي معني‌دار بود. بطوري ‌كه بيشترين ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد برگ و پنجه و شاخص سطح برگ در بوته‌هاي بدون تنش (100 درصد ظرفيت زراعي) نسبت به ساير سطوح تنش معني‌دار بود. همچنين مقايسه دو رقم نشان داد كه رقم دشت به عنوان رقم متحمل به خشكي، تعداد برگ و پنجه بيشتر اما سطح برگ و تعداد روزنه كمتري نسبت به رقم نيمه‌حساس فجر 30 دارد. به عبارت ديگر تحت شرايط تنش، رقم متحمل با وجود داشتن تعداد برگ بيشتر، برگ‌هاي كوچكتري توليد مي‌كند كه نهايتا باعث كمتر شدن سطح برگ نسبت به رقم نيمه‌حساس (فجر 30) مي‌شود كه اين مي‌تواند به عنوان يك راهكار مناسب جهت مقاومت به خشكي از طريق كاهش تلفات تبخير از سطح برگ و همچنين سايه‌اندازي باشد. علاوه بر اين ميزان تنظيم كننده‌هاي اسمزي از جمله پرولين و قندهاي محلول و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني از جمله كاتالاز و پراكسيداز تحت تنش خشكي افزايش يافت و اين افزايش در رقم متحمل نسبت به رقم نيمه‌حساس بيشتر بود. در واقع اين طور به نظر مي‌رسد كه ارقام متحمل با فعال كردن سيستم دفاعي خود از طريق توليد مواد محافظت كننده اسمزي و افزايش فعاليت آنزيم‌هاي فوق باعث تحمل به تنش خشكي مي‌شوند. بطور كلي، هر دو رقم جو به تنش خشكي پاسخ‌ دادند اما رقم دشت در اين شرايط تحمل بيشتري را نشان داد.