ارزيابي تاثير تنش قطع آبياري بر ميزان پروتئين و روغن دانه ژنوتيپ هاي بهاره كلزا

به‌منظور بررسي تحمل به تنش قطع آبياري ژنوتيپ‌هاي كلزا، پژوهشي به صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه پژوهشي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي خوزستان در سال زراعي 1400-1399 اجرا گرديد. تيمار آبياري به عنوان عامل اصلي در سه سطح آبياري (۱. شاهد (بدون قطع آبياري)، ۲. قطع آبياري در مرحله شروع گلدهي (كد فنولوژي 60) تا تشكيل 50 درصد خورجين (كد فنولوژي 75) و ۳. قطع آبياري در مرحله تشكيل خورجين تا برداشت (كد فنولوژي 99)) و عامل فرعي نيز شامل 10 ژنوتيپ ( لانگ‌پاد، آرام، آر جي اس 003، جانكوم، سولار، هايولا 4815، مهتاب، جوليوس، آگامكس و سالا) بود. نتايج اين تحقيق نشان داد كه اثر متقابل تنش قطع آبياري و ژنوتيپ بر كليه‌ي صفات به جز عملكرد پروتئين دانه معني‌دار بود. بيش‌ترين درصد روغن و عملكرد روغن دانه در شرايط نرمال و توسط ژنوتيپ‌هاي هايولا 4815، لانگپاد و سولار مشاهده شد. بيش‌ترين درصد روغن دانه در هر دو شرايط تنش اعمال شده به ژنوتيپ‌هاي هايولا 4815، لانگ‌پاد و مهتاب اختصاص يافت. در خصوص محتواي پروتئين دانه و ميزان نيتروژن بيش‌ترين مقدار صفات ذكر شده در شرايط قطع آبياري و ژنوتيپ‌هاي آرام، جانكوم، RGS003 و هايولا 4815 حاصل شد. به‌طور كلي در شرايط تنش قطع آبياري، ميزان پروتئين دانه افزايش يافت با اين‌حال محتواي روغن به صورت كاهشي بود و همبستگي منفي و معني‌داري در شرايط نرمال و تنش بين دو صفت مذكور مشاهده شد. ژنوتيپ‌هاي هايولا 4815، سولار و لاين لانگ‌پاد به‌دليل بيش‌تر بودن مقادير شاخص‌هاي MP، GMP، HM، STI و YI از نظر عملكرد روغن دانه، نسبت به ساير ژنوتيپ‌هاي مورد بررسي در شرايط تنش خشكي به عنوان تيمار برتر پيشنهاد شدند.