بررسي تاثير نيتروژن و متانول بر شاخص هاي رشد، عملكرد و اجزاء عملكرد گياه سياه‌دانه (.Nigella sativa ) تحت تنش خشكي

براي بررسي واكنش‌هاي رشدي و عملكرد گياه به نيتروژن و متانول تحت تنش خشكي آزمايش كرت‌هاي دوبار خرد شده بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با 3 تكرار در مزرعه دانشكده كشاورزي دانشگاه زنجان در سال زراعي 1399-1398 انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل تنش آبياري با 4 سطح (شاهد بدون تنش، آبياري در زمان 80 درصد، 60 درصد و 40 درصد ظرفيت زراعي خاك) در كرت‌هاي اصلي، نيتروژن با 4 سطح (شاهد، 30، 60 و 90 كيلوگرم در هكتار) در كرت‌هاي فرعي و متانول با 3 سطح (صفر، 10 و 30 درصد) در كرت‌هاي فرعي فرعي مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه با افزايش تنش آبياري شاخص‌هاي رشد و عملكرد گياه كاهش يافت، در-حالي‌كه با افزايش غلظت نيتروژن و متانول شاخص‌هاي رشد و عملكرد افزايش پيدا كرد. برهم‌كنش كاربرد 10 درصد متانول و 30 كيلوگرم در هكتار نيتروژن، ارتفاع و طول ريشه را به ميزان 9 و 16 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش داد. همچنين برهم‌كنش سه‌گانه تيمارهاي آبياري شاهد، كاربرد 30كيلوگرم در هكتار نيتروژن و 10 درصد متانول، سرعت رشد محصول را 17.44 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش داد. كاربرد سطوح بالاي نيتروژن و متانول تحت تنش شديد باعث كاهش ميزان عملكرد دانه گرديد. بطور كلي نتايج نشان داد كه برهم‌كنش سه‌گانه تيمارهاي بدون تنش آبياري، كاربرد 90 كيلوگرم در هكتار نيتروژن و كاربرد 10 درصد متانول سبب افزايش معني‌دار (3.6 درصد) عملكرد دانه شد كه با توجه به اهميت و ارزش اقتصادي گياه سياه‌دانه در صنايع دارويي كاربرد اين تيمار براي توليدكنندگان اين گياه توصيه مي‌گردد.