اثر خشكي انتهاي فصل و محلول‌پاشي با سولفات روي و منگنز بر عملكرد و اجزاي عملكرد گياه گلرنگ (.Carthamus tinctorius L) در شرايط آب و هوايي سراوان

گلرنگ از قديم‌الايام در بخش­هاي مختلف سيستان و بلوچستان كشت شده و نسبتاً متحمل به خشكي است، مصارف دارويي و غذايي متعددي براي مردم اين منطقه دارد. سراوان نيز جزو مناطق خشك كشور محسوب مي­شود، ازاين‌رو كشت گياهان سازگار با اين مناطق مي­تواند جهت بهبود كشاورزي اين منطقه مؤثر باشد؛ لذا اين آزمايش با هدف بررسي سطوح مختلف آبياري و محلول­پاشي با سولفات روي و منگنز در آبان سال 1399 در مزرعه تحقيقاتي مجتمع آموزش عالي سراوان به‌صورت اسپليت پلات در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار انجام شد. فاكتور اصلي شامل: آبياري كامل، قطع آبياري در مرحله ابتداي ساقه رفتن و قطع آبياري در مرحله گلدهي و فاكتور فرعي شامل سه سطح محلول­پاشي با سولفات روي (سه در هزار)، سولفات منگنز (سه در هزار) و عدم محلول‌پاشي (شاهد) در كرت فرعي قرار گرفتند، نتايج نشان داد كه اثرات متقابل آبياري و محلول­پاشي در صفات ارتفاع بوته، تعداد شاخه، تعداد طبق، وزن هزار دانه، وزن دانه در بوته، وزن طبق در بوته، عملكرد زيستي، عملكرد دانه، شاخص برداشت و عدد كلروفيل متر (اسپد) معني‌دار شد (P≤ %1). محلول­پاشي با سولفات روي سبب افزايش بيش از سه برابري عملكرد دانه در تمام تيمارهاي آبياري گرديد، همچنين عملكرد دانه در محلول­پاشي با سولفات روي در تيمار عدم قطع آبياري (693 كيلوگرم در هكتار) نسبت به شرايط قطع آبياري در مرحله ساقه‌دهي و عدم محلول­پاشي (100 كيلوگرم در هكتار) هفت‌برابر بيشتر بود. محلول­پاشي با سولفات روي در شرايط عدم قطع آبياري سبب افزايش سه برابري تعداد طبق نسبت به قطع آبياري در مرحله ساقه رفتن و عدم محلول­پاشي گرديد. در تمام تيمارهاي آبياري محلول‌پاشي، با سولفات روي نسبت به سولفات منگنز و عدم محلول­پاشي از برتري نسبي برخوردار بود. بيشترين ضرايب همبستگي عملكرد دانه با اجزاي عملكرد به ترتيب مربوط به وزن طبق (**0.88=r)  و وزن دانه در بوته (**0.73=r)  مشاهده شد. به‌طوركلي مي­توان از محلول­پاشي با سولفات روي به‌عنوان يك راهكار زراعي در افزايش عملكرد و كاهش اثرات ناشي از قطع آبياري انتهاي فصل رشد در گياه گلرنگ در شرايط آب‌وهوايي سراوان استفاده كرد.